Instituti i Kosovës për Drejtësi (IKD) ka reaguar me shqetësim lidhur me vendimmarrjen e fundit të Komisionit të Pavarur të Mediave (KPM). Sipas IKD-së, vendimet e KPM-së po cenojnë seriozisht lirinë e mediave në Kosovë dhe po vendosin një standard që, sipas institutit, mund të ndikojë negativisht në funksionimin e mediave, në debatit publik dhe në vetë parimet e demokracisë.
IKD thotë se në këto vendime, KPM po shkon përtej mandatit ligjor që i është dhënë rregullatorit. Instituti thekson se, sipas tij, KPM po merr kompetenca që i takojnë gjykatës, jo rregullatorit të sektorit të medias. Në këtë mënyrë, IKD vlerëson se po krijohet një praktikë e rrezikshme, ku mediat trajtohen sikur të ishin përgjegjëse automatikisht për çdo deklaratë të thënë nga persona të tretë në hapësira televizive.
IKD kërkon qartësim: rregullator jo gjykatë në çështjet e deklaratave
Në reagimin e tij, IKD shpjegon se KPM, siç pretendon institucioni, po shqipton sanksione ndaj mediave për deklarata të personave të tretë, të dhëna gjatë debateve televizive. Sipas IKD-së, këto sanksione po vendosen duke ua mveshur mediave përgjegjësi për fjalët e të ftuarve, pa marrë parasysh se roli i rregullatorit lidhet me standardet profesionale të gazetarisë dhe menaxhimin editorial të mediumit.
Instituti i Kosovës për Drejtësi thekson se gazetaria profesionale është interes publik dhe se mbështetja për një gazetari të tillë është vendimtare që ajo të mbetet e pavarur dhe e besueshme. Në këtë kontekst, IKD argumenton se KPM duhet të veprojë brenda kufijve të kompetencave të saj dhe të mos e shndërrojë vlerësimin e mediave në një shqyrtim të përmbajtjes së deklaratave. Për IKD-në, rregullatori nuk është institucioni që përcakton nëse një deklaratë është shpifje, e pavërtetë apo dëmtuese për reputacionin e dikujt.
IKD sqaroi më tej se KPM, si rregullator, ka detyrë të vlerësojë nëse mediumi ka respektuar standardet profesionale. Këtu përmendet se a ka ndërhyrë moderatori kur ka qenë e nevojshme, a është dhënë mundësia për përgjigje, a është bërë dallimi mes faktit dhe opinionit dhe a është ruajtur balanca në transmetim. Po ashtu, IKD thotë se vëmendja duhet të jetë te kujdesi editorial dhe mënyra se si mediumi ka menaxhuar përmbajtjen në kuadër të standardeve të gazetarisë.
Ndërkaq, sipas IKD-së, çështjet që lidhen me pretendime për shpifje apo ofendim ndaj palëve të treta nuk janë kompetencë e KPM-së. Instituti thotë se këto raste mund të iniciohen përmes padive civile nga palët që mendojnë se u është cenuar ndonjë e drejtë, nëpërmjet rrugëve gjyqësore. Në këtë mënyrë, IKD e lidh shqetësimin e tij me parimin se rregullatori duhet të vlerësojë sjelljen editoriale të mediumit, e jo të hyjë në vlerësimin e përmbajtjes së deklaratave të dhëna në program.
IKD argumenton se problemi qëndron pikërisht këtu: KPM, sipas institutit, po shqyrton përmbajtjen e deklaratave të të ftuarve dhe po i trajton mediat sikur të ishin autorët e atyre deklaratave. Për IKD-në, kjo e kthen përgjegjësinë editoriale në përgjegjësi “objektive”, që, siç thuhet në reagim, bie ndesh me lirinë e medias dhe me parimet e nenit 10 të Konventës Evropiane për të Drejtat e Njeriut. Instituti përmend se Gjykata Evropiane për të Drejtat e Njeriut ka vendosur se ndëshkimi i gazetarit për përhapjen e deklaratave të bëra nga një person tjetër në intervistë e pengon rolin e mediave në debat publik dhe se një arsyetim i tillë mund të bëhet vetëm kur ekzistojnë arsye veçanërisht të forta (Jersild kundër Danimarkës, §35).
Po ashtu, IKD thekson se GJEDNJ ka theksuar edhe se nuk mund të kërkohet nga gazetarët që sistematikisht dhe formalisht të distancohen nga çdo citim që mund të provokojë, fyejë apo dëmtojë. Në përmbledhje, IKD kërkon që KPM të kufizohet në vlerësimin e standardeve profesionale të mediumit dhe të mos e zëvendësojë rolin e gjykatave në trajtimin e përgjegjësisë që lidhet me pretendimet për dëmtim reputacioni apo pretendime për shpifje.
Botuar fillimisht në Koha.net