Instituti i Kosovës për Drejtësi (IKD) ka publikuar një vlerësim kritik për punën e Legjislaturës së X-të të Kuvendit të Kosovës, duke theksuar se procesi i formimit të Qeverisë, e cila aktualisht është në detyrë, është shoqëruar me mungesë transparence dhe me kufizim të debatit publik e parlamentar. Vërejtjet u shpalosën gjatë një konference diskutimi me temën “Legjislatura e X-të e Kuvendit të Kosovës: Sfidat, krizat dhe mësimet për të ardhmen”. Në kuadër të kësaj ngjarjeje u publikua edhe një raport monitorues për punën e legjislaturës.
IKD-ja tha se deputetët dhe opinioni publik nuk kanë pasur informacion paraprak për përbërjen e kabinetit qeveritar. Sipas vlerësimeve të institutit, mungesa e transparencës u shfaq që në fazat fillestare të procesit, kur duhej të ishin sqaruar qartë elementet kryesore të qeverisjes së ardhshme. Në raportim u nënvizua se ky proces nuk i ka dhënë hapësirën e duhur qytetarëve për t’u njohur me drejtimet dhe prapavijat e vendimeve që lidhen drejtpërdrejt me qeverisjen e vendit.
Një tjetër element që u soll në diskutim ishte mënyra se si u zgjerua kabineti. IKD-ja vuri në pah se zgjerimi i tij u bë pa një arsyetim të qartë. Në vend të një programi të plotë qeverisës, u prezantua një ekspoze e shkurtër, që sipas kritikës kufizoi seriozisht mundësinë për debat dhe për llogaridhënie në një moment kyç për Kosovën. Rrjedhimisht, sipas argumentit të ngritur, mundësia që deputetët të shqyrtonin në detaje prioritetet dhe qasjen e qeverisë u reduktua, duke e bërë më të vështirë ballafaqimin e çështjeve konkrete.
Në të njëjtën konferencë u përmend edhe roli i opozitës. IKD-ja vlerëson se opozita nuk arriti ta luajë rolin e saj në mënyrë të mjaftueshme gjatë procesit parlamentar. Përmendet se në seancën për votimin e Qeverisë, opozita u shfaq me prezencë minimale dhe me deklarime që u cilësuan si simbolike, pa i trajtuar në thellësi çështjet që ndikojnë drejtpërdrejt te qytetarët. Ky qëndrim u ngrit si pjesë e analizës më të gjerë mbi funksionimin e procedurave dhe debatin parlamentar gjatë kësaj legjislature.
Procesi u kritikua për mungesë transparence dhe kufizim debati
Në pjesën vijuese të prezantimit u theksua se gjatë Legjislaturës së X-të janë identifikuar përpjekje të vazhdueshme për shmangie të procedurave të rregullta parlamentare. IKD-ja argumentoi se në planin legjislativ janë evidentuar “me dhjetëra tentativa të përsëritura për shmangie të procedurave të rregullta” nga ana e shumicës. Këto pretendime lidhen me mënyrën se si janë zhvilluar disa procese brenda Kuvendit, ku sipas raportimeve janë tejkaluar ose anashkaluar rregullat që do të duhej të garantonin rregullsinë dhe kontrollin përmes procedurave të parashikuara.
Konferenca, ku u diskutua edhe për sfidat dhe krizat që shoqëruan këtë periudhë, u mbajt në kontekstin e publikimit të raportit monitorues për punën e Legjislaturës së X-të. Me datë 12 maj 2026, në orën 11:24, u shpërnda edhe informacioni për vlerësimet e IKD-së, duke e vendosur theksin te çështjet e transparencës, llogaridhënies dhe mundësive reale për debat. Përmes këtij raporti dhe diskutimit publik, IKD-ja përcolli mesazhin se proceset vendimmarrëse duhet të shoqërohen me qartësi, respektim të procedurave dhe hapësirë për shqyrtim, sidomos kur bëhet fjalë për formimin e Qeverisë dhe vendimet që ndikojnë tek qytetarët.
Ndërkohë, kritikat përfshijnë edhe lidhjen mes mënyrës së prezantimit të planit qeverisës dhe efektit që kjo ka pasur në debat. Ekspozeja e shkurtër, sipas analizës së IKD-së, ka kufizuar hapësirat që deputetët të argumentojnë dhe kundërshtojnë në mënyrë të detajuar, si dhe ta mbajnë qeverinë përgjegjëse për prioritetet e saj. Për të gjithë këto çështje, instituti i drejtësisë theksoi se një legjislaturë dhe një proces qeverisës duhet të funksionojnë me standarde të qarta të transparencës dhe me respektim të rregullave të brendshme, pa anashkalime të përsëritura të procedurave parlamentare.
Botuar fillimisht në Koha.net