Instituti i Kosovës për Drejtësi (IKD) ka konstatuar se gjobat që Komisioni i Pavarur i Mediave u ka shqiptuar mediave për shkelje të pretenduara gjatë periudhave zgjedhore janë të kundërligjshme. Vlerësimi vjen nga një raport i veçantë, i cili është prezantuar në një konferencë për media të martën, ku IKD ka argumentuar se vendimmarrja e KPM-së nuk i ka respektuar afatet procedurale të përcaktuara me rregullore.
Raporti mban titullin “Kur rregullatori shkel rregullat: Kundërligjshmëria e gjobave të KPM-së ndaj shkeljeve të mediave”. Në dokument thuhet se gjobat e dhëna lidhen me shkeljet që KPM i ka pretenduar se janë bërë gjatë zgjedhjeve të vitit 2025. Sipas IKD-së, këto masa janë marrë me vonesë, pasi vendimet janë lëshuar pasi kanë kaluar afatet e përcaktuara me Rregulloren e KPM-së me numër 2024/03.
Afatet ligjore të KPM-së u tejkaluan, prandaj gjobat janë të kundërligjshme
IKD thekson se procedura e parashikuar për trajtimin e ankesave gjatë fushatave zgjedhore nuk është respektuar. Në raport thuhet se gazetaria profesionale dhe mbikëqyrja rregullatore kanë rëndësi për interes publik, por në të njëjtën kohë theksohet se vendimmarrja e rregullatorit duhet të ndjekë rregullat dhe afatet që janë vendosur paraprakisht.
Sipas shpjegimeve në raport, Rregullorja KPM-2024/03 parashikon afate shumë të shkurta për trajtimin e ankesave dhe vendimmarrjen gjatë fushatave. Përmenden disa hapa konkretë: shqyrtimi fillestar duhet të kryhet brenda katër orëve; media duhet të japë përgjigje brenda 24 orëve; shqyrtimi pas përgjigjes kryhet brenda 24 orëve; ndërsa vendimi i KPM-së duhet të merret brenda pesë ditëve gjatë fushatës së rregullt. Për zgjedhjet e jashtëzakonshme, në raport përmendet afati brenda 60 orëve.
Raporti vë në pah edhe arsyetimin që, sipas rregullores, këto afate janë përcaktuar sepse shkeljet gjatë fushatës kanë efekt të menjëhershëm dhe trajtimi i tyre duhet të bëhet në kohë reale. Megjithatë, IKD argumenton se vendimet për rastet e lidhura me fushatat e zgjedhjeve të vitit të kaluar dhe me fushatën e zgjedhjeve të parakohshme të këtij viti janë marrë jashtë këtyre dritareve kohore.
Tutjet në raport theksojnë se të gjitha vendimet, përfshirë ato që lidhen me fushatat zgjedhore të vitit 2025 dhe fushatën e zgjedhjeve të parakohshme të vitit 2026, janë pa efekt juridik dhe të paligjshme, pikërisht për shkak të procedurës vendimmarrëse. Në dokument thuhet se Rregullorja për trajtimin e ankesave e bën rekomandimin e Zyrës Ekzekutive pjesë të domosdoshme të procedurës, çka nënkupton se ky element duhet të funksionojë brenda kornizës së parashikuar.
Një pjesë e raportit lidhet edhe me statusin e udhëheqjes ekzekutive të KPM-së. IKD shprehet se KPM ka funksionuar me ushtrues detyre të kryeshefit ekzekutiv që nga 2 korriku 2021. Më tej, në raport përmendet se fillimisht këtë pozitë e ka ushtruar Faruk Rexhaj, ndërsa nga 24 shtatori 2024 pozitën e ushtruesit të detyrës e ka mbajtur Niman Racaj. Sipas raportit, edhe sipas variantit më të favorshëm ligjor, një pozitë e tillë nuk mund të mbahet si ushtrues detyre më gjatë se dy vjet, afat që sipas IKD-së skadon më 2 korrik 2023. Pas kësaj date, thuhet se pozita është mbajtur në kundërshtim me ligjin.
Në fund, IKD nënvizon se përbërja e re e KPM-së u votua nga Kuvendi më 24 prill 2026. Raporti thotë se pas funksionalizimit të saj, KPM i është kthyer rasteve të akumuluara nga fushatat zgjedhore të vitit paraprak, duke shqiptuar gjoba dhe vërejtje ndaj mediave kryesisht për shkelje të pretenduara të Rregullores KPM-2024/03. Për IKD-në, kjo mënyrë e trajtimit të rasteve bie ndesh me afatet dhe rregullat e parapara, duke e bërë kështu të kundërligjshme bazën e gjobave të shqiptuara.
Botuar fillimisht në Koha.net