Grupi i punës për Zgjerimin e Bashkimit Evropian, COELA, ka miratuar sot raportin e Vlerësimit të Pikave të Ndërmjetme për progresin e deritanishëm të Shqipërisë. Dokumenti, i cili do t’i kalojë nesër ambasadorëve të vendeve anëtare të BE-së, është përfshirë në diskutime të brendshme lidhur me mënyrën se si po ecën vendi në reformat që lidhen me integrimin europian.
Sipas raportit final të IBAR, të miratuar nga COELA, në dokument përmendet drejtpërdrejt SPAK dhe diskutohen presionet politike që, sipas vlerësimit, po ndikojnë në veprimtarinë e tij. Në këtë kontekst, BE ka theksuar se korrupsioni vazhdon të mbetet një shqetësim “serioz” dhe “thelbësor”, duke e lidhur këtë me nevojën që institucionet të veprojnë në mënyrë të pavarur dhe në përputhje me standardet evropiane.
Raporti i miratuar nga COELA shtrirë vëmendjen edhe te problematikat e qeverisjes zgjedhore. Në dokument përmenden rrjetet patronazhiste si një element që shihet si problem për proceset politike dhe për mënyrën se si funksionon qeverisja në praktikë. Përmendja e tyre në një raport të tillë tregon se vlerësimi nuk fokusohet vetëm te çështjet institucionale, por edhe te mënyrat konkrete të ushtrimit të pushtetit.
Në pjesën për institucionet, raporti thekson se Kuvendi dhe, në veçanti, qeveria duhet të përmbahen dhe të mos ndërhyjnë në punën e institucioneve të drejtësisë. Në thelb, BE kërkon që të mos pengohet zbatimi i vendimeve të Gjykatës Kushtetuese dhe të respektohen standardet evropiane që lidhen me funksionimin e sistemit të drejtësisë.
Për këtë arsye, dokumenti vë theks të veçantë te standardet evropiane të përcaktuara nga Komisioni i Venecias, sidomos kur bëhet fjalë për çështje që lidhen me imunitetin. Raporti nënvizon se respektimi i këtyre standardeve është i rëndësishëm për të ruajtur besueshmërinë e institucioneve dhe për të garantuar se vendimet dhe procedurat përkatëse të zbatohen pa pengesa.
IBAR, i miratuar nga COELA, përcjell kështu një mesazh të qartë lidhur me dy çështje kryesore: luftën kundër korrupsionit dhe domosdoshmërinë e garantimit të pavarësisë së organeve të drejtësisë. Në vlerësim, korrupsioni trajtohet si një problem që kërkon veprim konkret, ndërsa presionet politike ndaj SPAK lidhen me nevojën që institucionet e drejtësisë të veprojnë pa ndikime që mund të deformojnë procesin.
BE kërkon respektim të drejtësisë: korrupsion “thelbësor” dhe mosndërhyrje
Në linjë me këtë qasje, raporti i Vlerësimit të Pikave të Ndërmjetme i drejtohet qartë institucioneve kryesore të vendit. COELA, përmes dokumentit final, i vë theksin faktit që ndërhyrja në institucionet e drejtësisë mund të cenojë vendimmarrjen e bazuar në ligj dhe standardet e pranueshme nga BE. Po ashtu, theksimi i SPAK dhe i presioneve politike e vendos në qendër pavarësinë e zbatimit të ligjit, veçanërisht kur bëhet fjalë për hetime dhe procedura që kërkojnë integritet institucional.
Dokumenti final i IBAR do t’i kalojë nesër ambasadorëve të vendeve të BE-së, çka i jep raportit një hapje të mëtejshme në rrugën e vlerësimit dhe monitorimit për Shqipërinë. Përmbajtja e tij, ku përmenden korrupsioni, rrjetet patronazhiste, ndërhyrjet në drejtësi, respektimi i vendimeve të Gjykatës Kushtetuese dhe standardet e Komisionit të Venecias për imunitetin, pritet të ndikojë në diskutimet e radhës për progresin e vendit në procesin e integrimit europian.
Botuar fillimisht në Albeu