Trafiku i anijeve në Ngushticën e Hormuzit është rritur pas marrëveshjes së përkohshme mes Shteteve të Bashkuara dhe Iranit për t’i dhënë fund luftës, por niveli i lëvizjes së mjeteve detare nuk është rikthyer ende në shifrat që ishin para konfliktit. Ky zhvillim po ndikon drejtpërdrejt te zinxhiri i furnizimeve globale të energjisë, duke rritur edhe presionin mbi inflacionin.
Ngushtica e Hormuzit është një nga korridoret detare më të rëndësishme në botë. Para luftës, përmes saj kalonte rreth një e pesta e naftës dhe gazit natyror të lëngëzuar që qarkullon globalisht. Për shkak të mbylljes efektive të këtij segmenti nga ana e Iranit, furnizimet energjetike në tregjet ndërkombëtare u shtrënguan, ndërsa çmimet u rritën, duke i dhënë një goditje inflacionit në ekonomi të ndryshme.
Aktualisht, mbetet e paqartë nëse anijet do të detyrohen të paguajnë tarifa për të kaluar nëpër ngushticë. Ngushtica ndodhet midis Iranit dhe Omanit, çka e bën çdo skemë pagesash të lidhur ngushtë me mënyrën se si do të administrohet kalimi dhe kontrolli i rrugës detare në të ardhmen.
Sipas të dhënave të publikuara nga kompania e analizave dhe monitorimit Kpler, rreth 71 anije kanë kaluar nëpër ngushticë nga e premtja deri të dielën. Kulmi i lëvizjes u regjistrua të shtunën, kur u numëruan 35 kalime. Edhe pse këto shifra tregojnë për një rritje të dukshme pas marrëveshjes së përkohshme, ato janë shumë më të ulëta se periudha para luftës.
Para konfliktit, në çdo ditë kalonin rreth 100 deri në 130 anije nëpër Ngushticën e Hormuzit. Për rrjedhojë, shifrat aktuale reflektojnë ende kufizime dhe devijime në itinerare. Një faktor kryesor është statusi i rrugës qendrore të lundrimit, e cila është e minuar dhe ende e mbyllur. Për ta anashkaluar këtë situatë, anijet po përdorin rrugën veriore më të vogël, e cila kalon përmes ujërave iraniane, si dhe rrugën jugore, që kalon përmes ujërave të Omanit.
Hormozi: trafiku po rritet, por tarifat dhe rruga mbeten çështje kyçe
Një pjesë e rëndësishme e planit të menaxhimit vjen nga memorandumi i javës së kaluar. Gjatë një periudhe 60-ditore negociatash mes Shteteve të Bashkuara dhe Teheranit, Irani do ta menaxhojë ngushticën. Edhe pse kalimi më parë ka qenë i lirë, në muajin e kaluar Irani ka krijuar një autoritet të ri shtetëror për të mbledhur pagesa nga anijet. Paralelisht, anijet janë udhëzuar të regjistrohen pranë të ashtuquajturës “Persian Gulf Strait Authority”.
Megjithatë, në marrëveshjen e përkohshme është rënë dakord që për 60 ditë të mos aplikohen tarifa për anijet që kalojnë nëpër ngushticë. Kjo është një arsye pse rritja e trafikut po ndodh, edhe pse jo në nivelet e paraluftës. Mbetet për t’u parë se çfarë do të ndodhë pasi të mbarojë periudha e negociatave, veçanërisht nëse do të hyjnë në fuqi rregulla të reja pagesash.
Në lidhje me këtë çështje, Donald Trump ka deklaruar se Shtetet e Bashkuara mund të vendosin tarifa të tyre për kalimin e anijeve në Ngushticën e Hormuzit nëse nuk arrihet një marrëveshje përfundimtare brenda afatit 60-ditor. Ndërkohë, si pjesë e marrëveshjes, Irani ka thënë se do të përfundojë pastrimin e minave brenda 30 ditësh. Deri atëherë, rruga qendrore e lundrimit vazhdon të jetë e mbyllur, duke e mbajtur trafikun të përqendruar në dy itineraret alternative veriore dhe jugore.
Botuar fillimisht në Telegrafi
