Haiti pritet të ndryshojë fanellat e saj për Kupën e Botës 2026, pasi mbi dizajnin e veshjeve është ngritur shqetësim për një element grafik që lidhet me një skenë beteje. Lajmi vjen pas reagimeve që u bënë lidhur me përshkrimin në pjesën e poshtme të fanellës, i cili paraqet një grafikë që përshkruan betejën e fundit të Revolucionit Haitian të vitit 1803.
Sipas shpjegimit që ka dhënë prodhuesi i veshjeve sportive, arsyeja e ndryshimit lidhet me një reagim ndaj ndalimit që i është bërë dizajnit. Prodhuesi njoftoi se do ta rishikojë dizajnin për fanellat e ekipit, edhe pse, në qëndrimin e tij, grafika nuk ishte menduar si mesazh politik. Në komunikimin e lënë publik, prodhuesi thekson se dizajni ishte konceptuar si homazh për burrat dhe gratë që “luftojnë çdo ditë për të ardhmen e Haitit”.
Grafika në fanellë është vendosur në pjesën e poshtme të veshjes dhe paraqet një skenë që lidhet me betejën e fundit të Revolucionit Haitian të vitit 1803. Ky revolucion është përmendur si një nga momentet kryesore historike të vendit, ndërsa në artikulimin shpjegues bëhet fjalë edhe për faktin se ishte kryengritja e vetme e suksesshme e skllevërve në botë. Sipas të dhënave që shoqërojnë këtë histori, kryengritja çoi në fundin e sundimit kolonial francez dhe në themelimin e shtetit të pavarur të Haitit.
Pas reagimeve, vendimi për ndryshim e zhvendos fokusin nga interpretimet politike drejt çështjes së përdorimit të simboleve dhe figurave në uniformat sportive për një event ndërkombëtar siç është Kupa e Botës. Prodhuesi i veshjeve “Saeta” reagoi ndaj ndalimit dhe sinjalizoi se do të ndërmarrë rishikim të dizajnit, duke lënë të kuptohet se ndryshimet mund të prekin pikërisht atë element ku paraqitet skena e betejës së përmendur.
Ndryshimi i fanellave vjen pas përshkrimit të betejës së 1803
Edhe pse synimi i komunikimit fillestar nuk lidhej me mesazhe politike, përshkrimi i figurës në uniformë ka sjellë reagime që çuan në ndalim. Në deklaratën e publikuar nga prodhuesi, theksohet se grafika ishte menduar si homazh për njerëzit që, në kontekstin e Haitit, punojnë dhe luftojnë çdo ditë për një të ardhme më të mirë. Kjo linjë shpjegimi synon të sqarojë se qëllimi i dizajnit ka qenë njerëzor dhe frymëzues, por vendimi për rishikim tregon se interpretimet nga jashtë mund të ndikojnë te çështjet e uniformave.
Data e njoftimit është 11 qershor 2026, 14:57, kur u bë e ditur se Haiti do të duhet të ndryshojë fanellat e saj për Kupën e Botës. Në komunikim bëhet e qartë se ndryshimi vjen si rrjedhojë e një “përshkrimi të shtypure” në fanellë, konkretisht të një skene beteje luftarake. Për këtë arsye, hapat që do të ndërmerren nga prodhuesi “Saeta” pritet të lidhen me rishikimin e dizajnit për të shmangur çfarëdo që ka çuar në ndalimin e vendosur.
Kuptimi historik i elementit që është shfaqur në fanellë mbetet i rëndësishëm: beteja e fundit e Revolucionit Haitian të vitit 1803 paraqitet si pjesë e narrativës së Revolucionit Haitian, i cili ka hyrë në histori si kryengritja e vetme e suksesshme e skllevërve në botë. Sipas shpjegimeve të dhëna, ky proces historik çoi në fundin e sundimit kolonial francez dhe në themelimin e shtetit të pavarur të Haitit. Por, pavarësisht peshës historike, përpara startit në një turne të madh, federata dhe prodhuesi do të duhet të përshtatin uniformat sipas kërkesave që kanë nxitur ndalimin.
Botuar fillimisht në Koha.net