Ish-ushtaraku Hafir Hoxha ka folur për rolin e mërgatës shqiptare, duke e vlerësuar atë si një nga forcat më të mëdha të kombit. Në qëndrimin e tij, Hoxha nënvizon se mërgimtarët nuk janë problemi i vendit, por përkundrazi: janë një vlerë që i ka shërbyer dhe vazhdon t’i shërbejë atdheut përmes kontributeve të drejtpërdrejta.
Sipas Hoxhës, arsyet pse shumë shqiptarë u larguan janë të lidhura me mungesën e kushteve për një jetë me dinjitet. Ai thekson se largimi nuk ka ndodhur sepse mërgimtarët nuk e donin vendin, por sepse në Shqipëri, Kosovë dhe trojet e tjera shqiptare nuk gjetën mundësi reale për të jetuar mirë, për të punuar me një të ardhme të sigurt dhe për të rritur familjet pa pasiguri.
Hoxha kujton se një pjesë e madhe e mërgimtarëve kanë kaluar rrugë të rrezikshme dhe kanë bërë sakrifica të mëdha. Shumë prej tyre u ndanë nga familjet për vite të tëra, ndërsa në vendet ku u vendosën filluan nga zero. Me punë të ndershme, disiplinë dhe aftësi, ata fituan respektin e shoqërive ku jetojnë dhe u integruan, duke u bërë qytetarë të barabartë me vendasit.
Megjithatë, Sipas Hoxhës, zemra e mërgimtarëve mbetet në vendlindje. Ai thotë se ata vazhdojnë të vizitojnë atdheun, të ndërtojnë shtëpi, t’u vijnë në ndihmë familjarëve dhe të investojnë në ekonomi. Në këtë kuadër, ai thekson se mërgata kontribuon çdo vit me miliarda euro përmes remitancave, duke e mbajtur gjallë lidhjen me vendin dhe duke mbështetur drejtpërdrejt jetesën e familjeve.
Mërgimtarët nuk janë problemi i kombit – janë vlerë dhe forcë
Hoxha e sheh të gabuar narrativën që fajëson mërgimtarët sa herë vendi përballet me kriza, dështime apo mungesë zhvillimi. Sipas tij, është bërë e lehtë që gishtat të drejtohen drejt tyre, edhe pse kjo qasje është e padrejtë dhe fyese ndaj qindra mijëra shqiptarëve që u larguan nga rrethanat. Ai argumenton se problemi nuk qëndron te njerëzit që kanë punuar e kanë kontribuar, por diku tjetër.
Në vijim, ish-ushtaraku Hafir Hoxha thekson se problemi lidhet me politikën, institucionet dhe mënyrën si është qeverisur vendi për dekada. Ai thotë se përgjegjësia bie mbi ata që kanë pasur mandatin për të ndërtuar një shtet ku qytetarët të mos detyrohen të emigrojnë për të siguruar një jetë më të mirë. Hoxha shton se, përkundër pritshmërive, në vend janë krijuar kushte ku një pjesë e caktuar ka gëzuar paga të mira, privilegje dhe pushtet, ndërsa mijëra të rinj janë detyruar të marrin rrugën e mërgimit.
Hoxha pretendon se mërgimtari ka parë nga afër se si funksionon një shtet ligjor: si respektohet qytetari, si luftohet korrupsioni dhe si ndërtohen institucione të forta. Pikërisht për këtë arsye ai thotë se mërgimtari kërkon standarde të ngjashme edhe për vendin e tij, duke theksuar se një kërkesë e tillë nuk është tradhti, por dashuri për atdheun. Ai vë në dukje edhe një fenomen tjetër: në vend që zëri i mërgatës të dëgjohet, shpesh ajo fyhet, etiketohet dhe përçmohet, ndërsa disa politikanë e shohin mërgimtarin si kërcënim vetëm sepse krahason, kërkon llogari dhe nuk pranon justifikime.
Në fund, Hoxha kërkon që politika të ndalet së fajësuari mërgimtarët dhe të përqendrohet në krijimin e kushteve për kthimin e tyre. Ai shtron pyetje të drejtpërdrejta: pse vazhdojnë të largohen të rinjtë, pse nuk krijohen mundësi për kthim dhe pse njerëzit nuk e shohin të ardhmen në vendin e tyre. Sipas tij, një shtet i suksesshëm nuk matet me numrin e atyre që largohen, por me numrin e atyre që dëshirojnë të jetojnë dhe të kthehen. Përfundimi i tij është i qartë: mërgata shqiptare nuk është barrë, por pasuria më e madhe njerëzore, ekonomike dhe kombëtare që vendi ka, dhe ajo meriton respekt, mirënjohje e përfshirje në vendimmarrje, jo përbuzje apo përçarje.
Botuar fillimisht në Bota Sot