Edhe pse për shumë vite politika është parë si një fushë e dominuar nga burrat, përfshirja e grave ka sfiduar paragjykimet dhe ka hapur rrugë drejt pjesëmarrjes në institucione shtetërore. Në nivele të ndryshme, gratë janë shfaqur gjithnjë e më dukshëm jo vetëm si emra në listat zgjedhore, por edhe si aktore reale në vendimmarrje.
Në diskutimet për rolin e grave në politikë u theksua se përparimi nuk ka qenë i menjëhershëm. Pavarësisht avancimeve në nivelet më të larta, përfaqësimi shpesh lidhet me kuotat gjinore. Në të njëjtën kohë, mbetet sfidë kërkesa për një përfaqësim të mirëfilltë me meritë, ku gratë të vlerësohen për aftësitë dhe kontributin e tyre, jo vetëm për të plotësuar një kërkesë ligjore.
Valdete Daka, ish-kryetare e KQZ-së, i ka përshkruar ndryshimet në mënyrë të drejtpërdrejtë. Ajo tha se fillimisht gratë shpesh kanë qenë “vetëm dekor” ose të pranishme “vetëm me emra” për të përmbushur kushtin ligjor për t’u futur e certifikuar në listat zgjedhore, si dhe për të qenë pjesë e garës. Megjithatë, sipas saj, situata ka evoluar dhe tashmë “është bukur shumë ka ndryshuar” ky kuptim.
Kuotat hapin derën, meritë do të thotë qëndrueshmëri
Një tjetër dimension i diskutimit lidhej me mënyrën si gratë përballen me reagime publike dhe sulme personale. Igballe Rugova, drejtoreshë e Rrjetit të Grupeve të Grave, theksoi se vlerësimi rritet pikërisht kur dalin linçime publike kundër grave. Ajo tha se kur ekzistojnë këto sulme, kjo tregon se gratë u duken të tjerëve, kandidatëve të përfshirë në garë, si “të rrezikshme”, sepse janë të afta dhe të forta.
Sipas Rugovës, lufta me gjuhë seksiste dhe linçime është “me të vërtetë e tepërt”, por në të njëjtën kohë ajo e sheh si shenjë pozitive: “kemi gra të forta, kemi gra të guximshme”. Për të, kjo nuk është thjesht një betejë në terren, por një moment ku rritet ndërgjegjësimi dhe bëhet e qartë se përfaqësimi i grave nuk vjen si rastësi, por si rezultat i aftësisë dhe këmbënguljes.
Roli i gruas në politikë u diskutua edhe gjatë punimeve të konferencës “Gratë shqiptare në politikë”. Në këtë aktivitet u nënvizua se sfida kryesore vazhdon të jetë përfaqësimi i barabartë me meritë dhe nevoja për mbështetje institucionale përballë barrierave shoqërore. Në këtë kontekst, u fol edhe për mënyrën se si pengesat nuk janë vetëm formale, por shpesh shfaqen si rezistencë ndaj pjesëmarrjes së grave në struktura ku vendoset për çështje publike.
Konferenca u shoqërua me pjesëmarrje të përfaqësueseve politike edhe nga Shqipëria, Maqedonia e Veriut dhe Lugina. Ato ndanë përvoja ndër vite dhe sfidat me të cilat përballen në vendet ku veprojnë. Po ashtu, në diskutim u përfshi edhe mesazhi simbolik që konferenca solli për domosdoshmërinë e bashkimit dhe vazhdimësisë në kontributin e grave. Alta Azizi Haluci, kryetare e Aleancës së Këshilltareve Bashkiake të Shqipërisë, tha se kjo është “një kuvend ndërgjegjeje”, një “thirrje për bashkim”, si dhe një “betim i heshtur” se gruaja shqiptare nuk do të mbetet në hije të historisë, por do të qëndrojë në qendër të saj dhe do të japë kontribut për zhvillimin e fateve të kombit.
Botuar fillimisht në Telegrafi