„Çka i bën njeriu vetes, s’ia bën askush.“ Kjo thënie përshkon edhe shqetësimin e autores së tekstit, e cila tregon se, së bashku me familjen e saj, jeton dhe vepron që nga viti 1992, pasi janë përndjekur politikisht nga regjimi fashist serbo-çetnik i Slobodan Millosheviqit. Për të, zhvillimet e fundit politike në Kosovë-Dardani lidhen drejtpërdrejt me një çështje që po ndiqet nga jashtë: ndryshimet e ligjit që kanë të bëjnë me Gjykatën Speciale të Kosovës në Hagë.
Teksti thekson se Gjermania, ku autorja thotë se edhe jeton, është thellësisht e shqetësuar për ndryshimet e fundit të ligjit që prekin Gjykatën Speciale të Kosovës në Hagë, pra një gjykatë që është jashtë kufijve të shtetit. Në këtë kontekst, autorja e përshkruan Gjykatën Speciale si institucion që, gjeografikisht dhe juridikisht, lidhet me fazat e formimit të „skeletit“ juridik të Republikës së Kosovës. Ajo e lidh këtë me zhvillimin e „New Born-it“ dhe me pavarësinë e Kosovës, të njohur nga 61% ose nga 119 shtete anëtare të Kombeve të Bashkuara nga gjithsej 193 shtete, sipas të dhënave zyrtare.
Autorja e sheh këtë mekanizëm si pjesë të një rrugëtimi juridik që, sipas saj, duhet të forcojë skemën ligjore të Kosovës në të ardhmen. Në tekst përmendet edhe një pritshmëri se kjo do të mundësojë ndryshimin e emrit të Kosovës, në Dardani. Megjithatë, theksi kryesor mbetet te shqetësimi për mënyrën se si po trajtohen ndryshimet ligjore rreth DHSGJK-së në Hagë.
Në pjesën financiare, teksti përmend ndihmat që, sipas autores, janë dhënë nga jashtë Kosovës. Ajo thotë se përpos ndihmës së SHBA-së, që prej vitit 1999 deri në vitin 2026 kap afër 2 miliardë dollarësh, respektivisht 2 miliardë eurosh, edhe mbështetjet gjermane kapin vlerën prej 660 deri në 730 milionë euro. Sipas kësaj logjike të paraqitur, Gjermania paraqitet si donatori dhe investitori më i madh bilateral në kuadër të BE-së. Në tekst thuhet edhe se Bashkimi Evropian e ka ndihmuar vendlindjen me pothuajse 4 miliardë euro, duke përfshirë, sipas autores, pothuajse të gjitha shtetet anëtare të BE-së.
NDRYSHIMET LIGJORE DUHET TË MOS SHKELIN DETYRIMET NDËRKOMBËTARE
Pavarësisht këtyre mbështetjeve, teksti argumenton se BE-ja, me një gradualizëm politik, taktika dhe „kurthe vonuese“, e ka bllokuar Kosovën politikisht në një masë të konsiderueshme, duke e lidhur këtë me „liberalizimin e vizave“. Por, në fokus mbetet kthesa ligjore: përmendet Rezoluta 1244, e cila, pas 27 vjetësh, sipas tekstit shërben si bazë që nuk duhet të anashkalohet.
Në këtë kuadër, autorja thotë se shqetësimi i shtetit ku jeton—Gjermania—është i drejtë në raport me deklaratën për ndryshimet e ligjit për DHSGJK-në në Hagë. Teksti shpjegon se deklarata, siç e paraqet autorja, lë të kuptohet se ndryshimet në fjalë mund të shkelin detyrimet ndërkombëtare të Kosovës, si dhe rrezikojnë pavarësinë gjyqësore të Gjykatës dhe kufizojnë rëndë ndjekjen ligjore të krimeve. Më tej, përmendet se Kosova nuk është shtet anëtar i BE-së dhe, rrjedhimisht, nuk është pjesë e Shërbimit Evropian të Veprimit të Jashtëm (EEAS), por mban lidhje përmes përfaqësisë së BE-së dhe misionit diplomatik në terren, përmes Zyrës së BE-së në Kosovë, të drejtuar nga përfaqësuesi special.
Teksti e lidh këtë edhe me perspektivën evropiane: Kosova trajtohet si kandidate potenciale për anëtarësim në Bashkimin Evropian. Në këtë linjë, përmendet se me paraqitjen e kërkesës zyrtare për anëtarësim në BE më 15.12.2022, iniciativa nuk duhet të „shkelet me këmbë“. Në fund të artikullit, autorja e mbyll me thirrje për vendlindjen dhe me një adresim më të gjerë ndaj zhvillimeve politike, duke iu referuar edhe asaj që ajo e quan kurth politik, ndërsa ndërhyn edhe me një thirrje për të mos „e prishur“ një proces. Megjithatë, tema e artikullit mbetet te ajo që Gjermania i quan shqetësuese për ndryshimet ligjore rreth DHSGJK-së në Hagë dhe implikimet e mundshme ligjore e ndërkombëtare.
Botuar fillimisht në Bota Sot
