Një analizë e publikuar nga mediumi gjerman “Cicero” ka rikthyer në qendër diskutimin për aktgjykimin e Gjykatës Speciale në Hagë ndaj ish-krerëve të UÇK-së. Shkrimi vendos fokus të veçantë te masa e dënimit të dhënë për ish-presidentin e Kosovës, Hashim Thaçi, duke u ndalur te fakti se dënimi i tij bie në kontrast me pritshmëritë që, sipas kritikës, janë krijuar në lidhje me përgjegjësinë e individëve të përfshirë në krime të rënda.
Analiza është publikuar më 20 shtator dhe autori i saj, Alexander Rhotert, thekson se të akuzuarit, në procedurën përkatëse, janë liruar nga akuzat për krime kundër njerëzimit. Në këtë kuadër, “Cicero” e konsideron të kuptueshme reagimin kritik të autoriteteve dhe opinionit në Kosovë lidhur me lartësinë e dënimeve, çka ka nxitur debat të gjerë në vend.
Sipas shkrimit, një element që e mban të hapur pikëpyetjen është mënyra se si është bërë krahasimi ndërmjet rasteve. “Cicero” sjell në vëmendje shembuj nga Serbia dhe Bosnja, ku figura të ndryshme janë dënuar nga tribunale ndërkombëtare për krime të rënda gjatë luftërave në ish-Jugosllavi. Në mënyrën si e paraqet analistiku, krahasimi synon të tregojë se si vendimet për masa dënimi janë trajtuar ndryshe në procese të ndryshme dhe çfarë implikimesh mund të ketë kjo për perceptimin e drejtësisë.
Mediumi gjerman e lidh këtë debat edhe me mënyrën se si janë formuluar akuzat dhe rezultatet në gjykim. Në analizë thuhet se një pjesë e të akuzuarve nuk janë shpallur përgjegjës për krime kundër njerëzimit, duke e bërë që reagimet për dënimet e dhëna të marrin edhe më shumë peshë në narrativën publike. Në këtë mënyrë, argumenti i ngritur nga “Cicero” nuk qëndron vetëm te shifra e dënimit, por te struktura e akuzave dhe te ajo çfarë është mbajtur ose jo në fund të procesit.
Kështu, diskutimi i ngritur nga mediumi gjerman përmend konkretisht se ish-presidenti i Kosovës, Hashim Thaçi, është dënuar me 25 vjet, ndërsa në shkrim theksohet pretendimi se zyrtarë serbë për krime kundër njerëzimit kanë marrë më pak. Kjo formulë vjen si pjesë e kritikës që e krahason qëndrimin e gjykimeve të ndryshme ndër vite dhe kërkon të kuptojë se përse ka pasur diferenca të tilla.
Debati për dënimet: pse krahasimet me Hagën po ngjallin polemika
Analiza e “Cicero” sjell një qasje krahasuese, duke përfshirë vendime të tribunaleve ndërkombëtare lidhur me krime të rënda gjatë konflikteve në ish-Jugosllavi. Në këtë kornizë, autori Alexander Rhotert e vendos theksin te mënyra se si dënimet kanë ndryshuar nga një rast në tjetrin, si dhe te fakti se në aktgjykimet ku lidhet me të njëjtin rajon konflikti, rezultatet nuk kanë qenë identike. Pikërisht kjo mospërputhje, sipas analizës, është arsyeja pse reagimet në Kosovë po vazhdojnë të dëgjohen.
Ndërsa aktgjykimi i Gjykatës Speciale në Hagë ka qenë objekt i vëmendjes që nga shpallja e tij, shkrimi i publikuar më 20 shtator e rifut në qarkullim diskutimin për masën e dënimit. Në fokus mbeten dy elemente: lirimet nga akuzat për krime kundër njerëzimit dhe krahasimet me figura nga Serbia dhe Bosnja të dënuara nga tribunalet ndërkombëtare për krime të rënda gjatë luftërave në ish-Jugosllavi.
Në përfundim, “Cicero” e artikulon kritikën si një pyetje mbi proporcionalitetin dhe logjikën e dënimeve, duke e parë atë si të lidhur edhe me pritshmëritë që janë krijuar në Kosovë për drejtësinë e vendimeve. Debati, i ndezur nga vendime të gjykatës dhe nga krahasime ndërmjet proceseve gjyqësore në rajon, vazhdon të mbetet i pranishëm në hapësirën mediatike dhe publike.
Botuar fillimisht në Gazeta Express
