Eurostat ka publikuar një tregues që tregon sa të afta janë familjet në Europë për të përballuar shpenzimet e zakonshme. Pyetja që i drejtohet familjeve është e drejtpërdrejtë: “Duke menduar për të ardhurat totale të familjes suaj, a është familja në gjendje të mbyllë muajin, pra të paguajë shpenzimet e zakonshme të nevojshme?” Përmes këtij vlerësimi synohet të kuptohet se sa realisht mund të mbahen financiarisht muaj pas muaji.
Sipas të dhënave të Eurostatit, në shumë vende europiane një pjesë e konsiderueshme e familjeve has vështirësi për ta mbyllur muajin. Për Shqipërinë, shifra është veçanërisht alarmuese: gati gjysma e shqiptarëve rezulton të ketë vështirësi në këtë drejtim. Kjo e vendos Shqipërinë në një pozicion të spikatur krahasuar me pjesën tjetër të vendeve të Europës, duke treguar se presioni financiar mbi familjet është i lartë.
Studimi i Eurostatit e përdor të njëjtën logjikë për të gjitha familjet e anketuara: vlerësohet aftësia e tyre për të paguar “shpenzimet e zakonshme të nevojshme” nga të ardhurat totale që kanë në dispozicion. Pra, nuk bëhet fjalë për plane afatgjata apo shpenzime të jashtëzakonshme, por për koston tipike të jetesës që duhet të mbulohet çdo muaj. Ky është edhe kuptimi i pyetjes “të mbyllë muajin”, që lidhet drejtpërdrejt me stabilitetin financiar të familjes.
Gati gjysma e shqiptarëve kanë vështirësi të mbyllin muajin
Për shumë familje shqiptare, mbyllja e muajit shfaqet si një sfidë që lidhet me balancimin e të ardhurave me shpenzimet bazë. Në praktikë, kur buxheti i familjes nuk mjafton për nevojat e domosdoshme, shfaqen vështirësi për të përballuar shpenzimet mujore, duke e bërë më të prekshme edhe çdo rritje çmimesh apo luhatje të të ardhurave. Të dhënat e Eurostatit nxjerrin në pah pikërisht këtë gjendje: sa familje e gjejnë të vështirë t’i paguajnë faturat dhe shpenzimet e zakonshme brenda të njëjtit muaj.
Në nivel europian, ky lloj treguesi përdoret për të krahasuar situatën e familjeve në vende të ndryshme. Në rastin e Shqipërisë, rezultati është se vendi renditet i dyti në Europë për vështirësitë e raportuara në mbylljen e muajit, duke e theksuar se problemi nuk është i vogël dhe prek një pjesë të gjerë të popullsisë. Ndërsa në shumë vende individët kanë mënyra për të menaxhuar të ardhurat, të dhënat tregojnë se për familjet shqiptare kjo aftësi është më e kufizuar.
Eurostat e lidh këtë matje me idenë e përballueshmërisë: kur një familje nuk është në gjendje të mbyllë muajin, ajo do të thotë se shpenzimet e zakonshme që i konsiderohen të nevojshme tejkalojnë mundësitë reale që krijojnë të ardhurat e saj. Kjo mund të nënkuptojë se familjet shkurtojnë shpenzime, shtyjnë pagesat ose mbështeten në zgjidhje që nuk janë të qëndrueshme në afat të gjatë. Megjithatë, vetë treguesi i Eurostatit fokusohet te përgjigja për “mbylljen e muajit”, pra te përvoja e familjeve me buxhetin e tyre.
Në këtë kontekst, të dhënat e raportuara nga Eurostat e vendosin Shqipërinë në vëmendje për shkallën e lartë të familjeve që raportojnë vështirësi për t’i përballuar shpenzimet bazë. Për të kuptuar më saktë situatën, ky tregues shërben si pikënisje për diskutime rreth kostos së jetesës, stabilitetit të të ardhurave dhe përmirësimeve të mundshme ekonomike që synojnë ta bëjnë më të lehtë për familjet që të mbyllin muajin pa u përballur me presion të vazhdueshëm financiar.
Botuar fillimisht në Albeu
