Marrja e mostrës së urinës dhe e jashtëqitjes duket si një procedurë e thjeshtë, por mënyra si mblidhen, ruhen dhe transportohen këto mostra ka ndikim direkt në saktësinë e analizave laboratorike. Një gabim i vogël gjatë përgatitjes mund të çojë në rezultate të pasakta, të krijojë shqetësime të panevojshme për ndonjë sëmundje, ose të sjellë nevojën për përsëritje të analizës. Për këtë arsye, është e rëndësishme të ndiqen rregulla të qarta, sidomos kur analizat lidhen me infeksione ose kur rezultatet duhet të interpretohen me kujdes.
Edhe te gratë, higjiena intime dhe rrethanat rreth menstruacioneve marrin rëndësi të veçantë. Për urinën, gabimet gjatë pastrimit ose gjatë mbledhjes mund të shkaktojnë ndotje të mostrës dhe të ndryshojnë të dhënat që dalin në analizë. Ndërsa te jashtëqitja, kontakti me urinën, ujin e tualetit apo me substanca të tjera pastruese mund të prishë rezultatin. Kur rregullat respektohen, rezultatet janë më të besueshme dhe laboratorët mund të bëjnë punën e tyre pa u penguar nga materiale të papërshtatshme.
Hapat kryesorë për mostrën e saktë: urinën dhe jashtëqitjen
Si të merrni saktë mostrën e urinës. Për analizën e zakonshme të urinës, zakonisht rekomandohet mostra e parë e mëngjesit, sepse urina është më e përqendruar. Për urinokulturën, e cila përdoret për identifikimin e baktereve që shkaktojnë infeksione urinare, shmangia e ndotjes së mostrës është edhe më vendimtare. Në të dyja rastet, zakonisht kërkohet pjesa e mesme e rrjedhës së urinës, e mbledhur në enë sterile.
Për marrjen e saktë të mostrës së urinës ndiqen këto hapa: (1) lani duart me ujë dhe sapun, më pas pastroni organet e jashtme gjenitale me ujë të vakët. Te gratë, pastrimi bëhet nga përpara prapa, për të shmangur bartjen e baktereve nga zona anale drejt uretrës; (2) përdorni vetëm enë sterile. Enën hapeni pak para marrjes së mostrës dhe mos prekni pjesën e brendshme apo kapakun. Kavanozat dhe gotat e zakonshme nuk janë të përshtatshme, edhe nëse janë larë mirë; (3) mblidhni pjesën e mesme të urinës. Fillimisht urinoni për disa sekonda në tualet, pastaj, pa e ndërprerë domosdoshmërisht rrjedhën, mblidhni urinën në enë. Gratë duhet t’i mbajnë të ndara buzët e jashtme gjenitale gjatë këtij procesi; (4) mos e mbushni enën plot—zakonisht mjafton një sasi e vogël, sipas udhëzimeve të laboratorit. Kujdesuni që buza e enës të mos prekë lëkurën; (5) mbylleni mirë enën dhe dorëzojeni mostrën sa më shpejt në laborator.
A mund të bëhet analiza e urinës gjatë menstruacioneve? Po, por duhet pasur kujdes sepse menstruacionet mund të ndikojnë te rezultatet. Gjaku menstrual mund të përzihet me mostrën dhe, si pasojë, analiza mund të tregojë praninë e eritrociteve (rruazave të kuqe të gjakut), edhe kur ato nuk vijnë nga sistemi urinar. Nëse analiza nuk është urgjente, këshillohet të konsultoheni me laboratorin për shtyrjen e saj. Në rastet kur analiza duhet të kryhet menjëherë, personeli laboratorik duhet të informohet për menstruacionet, që të merret parasysh kjo rrethanë gjatë interpretimit.
Sa kohë mund të qëndrojë mostra e urinës? Idealisht, mostra duhet të dorëzohet në laborator brenda një deri në dy orësh nga marrja. Nëse dorëzimi i menjëhershëm nuk është i mundur, për shumë analiza lejohet ruajtja në frigorifer, në temperaturë rreth 4°C. Në varësi të analizës, disa mostra mund të ruhen deri në 24 orë. Megjithatë, jo të gjitha analizat lejojnë të njëjtën kohë ruajtjeje, prandaj udhëzimet e laboratorit duhet të ndiqen gjithmonë.
Si të merrni saktë mostrën e jashtëqitjes. Për analizën e jashtëqitjes përdoret një enë e posaçme, zakonisht me një lugëz të vogël të vendosur në kapak. Mostra nuk duhet të vijë në kontakt me urinën, ujin e tualetit ose produktet e pastrimit, sepse këto mund të ndikojnë në rezultatet laboratorike. Hapat kryesorë janë: (1) urinoni përpara jashtëqitjes, në mënyrë që urina të mos përzihet me mostrën; (2) përdorni një sipërfaqe të pastër për mbledhjen—mund të vendosni një folie plastike mbi tualet ose të përdorni një enë të posaçme njëpërdorimëshe; (3) merrni një sasi të vogël jashtëqitjeje me lugëzën e enës. Nëse vëreni mukus, gjak ose pjesë të lëngshme, përfshini edhe një pjesë të tyre, përveç nëse laboratori udhëzon ndryshe; (4) mos e mbushni enën deri në fund—sasia e nevojshme ndryshon sipas analizës, por zakonisht mjafton një pjesë e vogël; (5) mbylleni fort kapakun, shënoni të dhënat e kërkuara dhe lani duart me ujë e sapun.
Kur duhet të dorëzohet mostra e jashtëqitjes? Mostra duhet të dorëzohet sa më shpejt në laborator, mundësisht brenda dy orësh nga marrja. Nëse kjo nuk është e mundur, duhet të konsultoheni me laboratorin për mënyrën e ruajtjes. Disa mostra mund të mbahen në frigorifer, në temperaturë rreth 4°C, ndërsa të tjera kërkojnë dorëzim të menjëhershëm ose kushte të veçanta transporti. Kjo është veçanërisht e rëndësishme për ekzaminimet parazitologjike dhe mikrobiologjike.
A vlejnë të njëjtat rregulla për të gjitha analizat e jashtëqitjes? Jo. Mënyra e marrjes dhe ruajtjes ndryshon sipas analizës. Për koprokulturën, që përdoret për identifikimin e baktereve që shkaktojnë infeksione të zorrëve, duhet të shmanget ndotja e mostrës. Për analizën parazitologjike, ndonjëherë kërkohen disa mostra të mbledhura në ditë të ndryshme, për të rritur mundësinë e zbulimit. Pikërisht për këtë, udhëzimet specifike të laboratorit mbeten hapi vendimtar për të marrë rezultate sa më të sakta.
Botuar fillimisht në Telegrafi