Liderët e vendeve të G7 kërkuan armëpushim në Liban gjatë një takimi të mërkurën, duke e lidhur këtë qëndrim me zhvillimet në prag të një marrëveshjeje të përkohshme SHBA-Iran. Ata thanë se, krahas përpjekjeve për t’i dhënë fund konfliktit, do të synojnë edhe të diversifikojnë rrugët e furnizimit me energji, me qëllim uljen e varësisë nga Ngushtica e Hormuzit. Kjo, sipas tyre, vjen si përgjigje ndaj luftës mes Iranit dhe forcave të përfshira në rajon.
Sipas njoftimeve, liderët u mblodhën në një samit në Evian-les-Bains, një qytet në Francë, në brigjet e Liqenit të Gjenevës. Në të njëjtën kohë, detaje të marrëveshjes së armëpushimit mes SHBA-së dhe Iranit po dalin gradualisht nga Uashingtoni dhe Teherani. Shpallja zyrtare e kësaj marrëveshjeje pritet të bëhet të premten në Lucern të Zvicrës, ndërsa paraprakisht po përgatiten edhe strukturat për zbatimin e saj.
Marrëveshja e planifikuar SHBA-Iran pritet të hapë rrugë për negociata që do të çonin drejt një zgjidhjeje përfundimtare për t’i dhënë fund luftës. Ky konflikt ka shkaktuar, deri tani, mbi 7,000 viktima, kryesisht në Iran dhe Liban. Në deklaratën e liderëve, mesazhi kryesor ishte nevoja që negociatat të kenë në qendër si sigurinë rajonale ashtu edhe çështjen bërthamore.
G7 kërkon armëpushim dhe negociata për kërcënimet nga Irani
Liderët theksuan se negociatat duhet të trajtojnë kërcënimet që Irani paraqet në rajon dhe “më gjerë”, si dhe të sigurojnë që ai të mos zotërojë kurrë armë bërthamore. Në këtë kuadër, samiti u shoqërua edhe me pritshmëri politike lidhur me presidentin amerikan, Donald Trump. Takimi i liderëve i dha atij mundësinë t’u prezantonte aleatëve kryesorë marrëveshjen e tij me Iranin, për të ndërtuar koordinim mbi hapat e ardhshëm.
Mes vendeve që morën në vëmendje dhe do të përfshihen në diskutime janë Britania, Kanadaja, Franca, Gjermania, Italia dhe Japonia. Këto shtete ndajnë shqetësime të ngjashme me Uashingtonin për programin bërthamor të Iranit dhe për çështje të tjera të sigurisë. Megjithatë, liderët theksojnë se vendet e G7 nuk e kanë mbështetur kurrë vendimin e Trump-it për të hyrë në luftë, pavarësisht se bashkëndajnë shumicën e shqetësimeve.
Në deklaratat e samitit u përfshi edhe një element tjetër i ngritur nga këto vende: frika se Teherani ka fituar ndikim duke iu rezistuar sulmit të superfuqisë, ndërkohë që ka ruajtur kontrollin mbi Ngushticën e Hormuzit. Pikërisht kjo temë lidhet drejtpërdrejt me kërkesën për diversifikim të rrugëve të furnizimit me energji, në mënyrë që varësia nga një segment strategjik i trafikut të energjisë të ulet, sidomos në një periudhë kur tensionet mbeten të larta.
Liderët thanë se janë të gatshëm të kontribuojnë në zbatimin e marrëveshjes. Ata folën për një koalicion të udhëhequr nga Britania dhe Franca, i cili pritet të ndihmojë në garantimin e sigurisë së lundrimit sapo Ngushtica e Hormuzit të rihapet. Sipas pritshmërive të përmendura në samit, rihapja pritet të ndodhë të premten. Kështu, hapat diplomatikë dhe masat e sigurisë që lidhen me energjinë dhe lundrimin synojnë ta shoqërojnë armëpushimin dhe të krijojnë kushte për diskutime që mund të çojnë drejt një zgjidhjeje më të gjerë në të ardhmen.
Botuar fillimisht në Koha.net
