“Nuk ka rezultat, nuk ka skuadra, nuk ka ndeshje. Stadiumet, tash e shumë kohë, janë dënuar dhe janë duke u shkatërruar. Sot gjithçka shfaqet në televizione dhe radio. Edhe gëzimi fals i komentatorit, a s’të ka bërë asnjëherë të dyshosh se gjithçka është mashtrim?” Këto ide hapin historinë e një fansi që, në një çast, kupton se ajo që ka dëgjuar për vite me radhë nuk ka qenë gjë tjetër veçse një skenim i krijuar nga dikush tjetër.
Ngjarja nis kur një fans futbolli, i rritur me lagjen “Nunez” dhe zonën përreth saj, vëren një detaj që nuk i përshtatet realitetit: stadiumi monumental “River Plate” nuk qëndronte më në vendin e tij të zakonshëm. Ky ndryshim e lë të shtangur. Për një person që e ka lidhur identitetin e vet me ritmin e ndeshjeve, lëvizja e një simboli të tillë nuk është thjesht kuriozitet; është shenjë se diçka e madhe ka ndodhur pas perdeve.
Me këtë shqetësim në mendje, ai i drejtohet bisedës me një mik që mund t’i japë drejtim. Në këtë pikë ai përmend dr. Gervasio Montenegro, anëtar i plotë i Akademisë Argjentinase të Letërsisë. Gjatë bisedës, tek Montenegro ai gjen “motorin” që e vendos në binarë: në atë kohë, lapsi i tij ishte duke përpiluar një lloj hulumtimi historik të gazetarisë argjentinase. Historia që po ndërtohej aty nuk ishte një punë e zakonshme, por një përpjekje për të zbuluar si janë krijuar rrëfimet që populli i ka dëgjuar dhe besuar.
Pak kohë para se të binte për të fjetur, Montenegro ia kalon çështjen një personi tjetër, një të njohuri të përbashkët të tij: Tulio Savastano, president i Klubit Futbollistik të Juniorëve “Abasto”. Zyrat qendrore të Savastanos, sipas rrëfimit, ndodheshin në ndërtesën “Adamant” në “Corrientes Avenue”, afër “Pasteur Street”. Në atë moment, Savastano përshkruhet si dikush që vazhdonte të qëndronte i fortë dhe aktiv, pavarësisht regjimit të dietave të dyfishta që përmendet në histori—të përshkruara nga fizikani dhe fqinji i tij, dr. Narbondo.
Drama e një personi zbulon se “futbolli” mund të jetë krijuar si rrëfim
Takimi me Savastanon është i mbushur me detaje të tjera që e përforcojnë dyshimin e fansit. Presidenti i “Abastos” flet gjatë, herë për një mik e herë për një tjetër. Ndërkohë, ai fillon të hapë në besë disa elemente themelore të çështjes që i ka të gjithë të lidhur: jo vetëm ndeshjet, por edhe emrat që qarkullonin rreth tyre. Pavarësisht se fansi përpiqet të mbajë mend gjërat siç i ka njohur—duke iu kujtuar Savastanos se ata kanë qenë miq fëmijërie me Agueron dhe mesfushorin Humahuaco—krenaria dhe vetëbesimi i zyrës së presidentit e shton tensionin.
Që nga kjo, në rrëfim shfaqet edhe një “fazë” konkrete e asaj që fansi ka pasur në mendje si një ngjarje të vërtetë sportive: ai e uron Savastanon për negocimin e golit përfundimtar të ndeshjes. Ndeshja përshkruhet me elementë specifikë të lojës—përfshi sulmin e fuqishëm të Zarlengas dhe Parodit—dhe, sipas asaj që thuhet në histori, mesfushori qendror Renovales shënoi. Megjithatë, një “çelës” i rëndësishëm lidhet me mënyrën se si u realizua goli: thuhet se Renovales shënoi falë pasimit historik të Musantes. Pikërisht këto emra dhe kjo logjikë e rrëfimit janë ato që më vonë dalin si të dyshimta.
Momentin e mëtejshëm e shoqëron një gjest simbolik: Savastano, në shenjë falënderimi dhe mbështetjeje për 11-shen e Abastos, ngre një dolli postmortore për mikun e tij. Më pas, ai e shpreh idenë në mënyrë filozofike, si një thirrje që i ngjan një ëndrre me zë. Fansit i duket se aty po zbulohet diçka më e thellë se një thjesht episod loje. Në këtë pikë, pyetja që i del natyrshëm personit është: pseudonimet? A janë vërtet emrat siç i kanë dëgjuar fansat? “Emri i Musantes nuk është Musante? Renovales nuk është Renovales? Limardo nuk është i vërtetë i idhullit për të cilin brohorisnin fansat?” Në rrëfim, përgjigjja e Savastanos e çon situatën drejt një përplasjeje me besimet e fansit. Ai e godet drejtpërdrejt dyshimin, duke i thënë se fansat dhe idhujt nuk janë ashtu siç imagjinohen.
Historia mbyllet duke e lënë lexuesin përpara të njëjtit problem: nëse emrat janë pseudonime dhe ndeshjet janë të ndërtuara si rrëfim, atëherë çfarë ka qenë “futbolli” që është konsumuar në radio e televizion? Gjithçka kthehet në një ide qendrore që paralajmërohet që në krye: mund të ketë patur gjithmonë komente, entuziazëm dhe dramatikë, por mund të mos ketë pasur rezultatin që i është prezantuar publikut. Kjo është drama e luajtur jo nga një skuadër në fushë, por nga një person i vetëm që vendos si duhet të shkruhet historia—dhe si do ta besojnë të tjerët.
Botuar fillimisht në Koha.net