Kantoni i Friburgut në Zvicër ka nisur një hap të ri në mbështetje të bujqësisë: do të ofrojë ndihmë të pakthyeshme financiare për fermerët që kanë pësuar dëme të konsiderueshme si pasojë e thatësirës dhe mungesës së reshjeve. Sipas planit të njoftuar nga autoritetet lokale, kjo mbështetje nuk do të shpërndahet në mënyrë të përgjithshme për të gjitha fermat, por vetëm për ato që mund të provojnë se janë prekur ndjeshëm nga kushtet e thata.
Thatësira e zgjatur ka sjellë rënie të rendimenteve në disa kultura bujqësore. Efektet janë vërejtur veçanërisht te patatet dhe panxhari i sheqerit, ku mungesa e ujit ka ndikuar drejtpërdrejt në prodhim. Përveç kësaj, reduktimi i reshjeve ka pasur edhe një ndikim tjetër: ka ulur sasinë e ushqimit të disponueshëm për bagëtinë, duke e vështirësuar më tej situatën për fermat që mbështeten në blegtori.
Parashikimet për të ardhmen tregojnë se ndikimi mund të jetë i thellë. Sipas shoqatës swisspatat, korrja e patates në Zvicër gjatë vitit 2026 pritet të jetë më e ulëta e regjistruar ndonjëherë. Në këtë kontekst, humbjet e parashikuara variojnë nga 10 deri në 15 për qind. Friburgu e lidh këtë shqetësim me nevojën për të stabilizuar sektorin dhe për të mbrojtur prodhimin vendor, i cili përballet me rënie të vazhdueshme dhe pasiguri të shtuar.
Ndihma e shpejtë financiare synon të mbrojë prodhimin vendor
Autoritetet e Friburgut argumentojnë se pagesat e pakthyeshme janë të nevojshme për të parandaluar një rritje të mëtejshme të importeve. Ideja është që fermerët të marrin mbështetje sa më shpejt dhe me procedura sa më të thjeshta, pa krijuar burokraci të panevojshme. Në fokus do të jenë pikërisht fermat që mund të dëshmojnë se dëmet e shkaktuara nga thatësira janë të prekshme dhe kanë sjellë humbje të ndjeshme në aktivitetin e tyre.
Plani i kantonit të Friburgut nuk shihet si një masë e vetmuar. Edhe kantone të tjera po ndërmarrin veprime të ngjashme për të ndihmuar fermerët që po përballen me vështirësi nga kushtet e thata. Në Bernë dhe Lucernë, autoritetet kanë vendosur parapagimin e një pjese të pagesave direkte për fermerët, ndërsa në Solothurn dhe Bernë fermerët që kanë vështirësi financiare mund të përfitojnë kredi pa interes.
Ndërkohë, edhe kantoni Vaud po shqyrton një paketë ndihme prej rreth 30 milionë frangash. Kjo masë synon t’u vijë në ndihmë blegtorëve të prekur nga thatësira, duke marrë parasysh se mungesa e ujit ka ulur edhe furnizimin me ushqim për bagëtinë. Me këtë paketë, synohet që fermat të ruajnë vijimësinë e aktivitetit dhe të mos përkeqësohet më tej situata ekonomike.
Ndikimi i thatësirës po rritet në të gjithë sektorin bujqësor zviceran. Mungesa e ujit po e godet drejtpërdrejt prodhimin, duke ulur rendimentet e kulturave, ndërsa fermerët po përballen edhe me kosto më të larta të prodhimit. Për më tepër, pasiguria për sezonet e ardhshme po shton presionin financiar, sepse askush nuk mund të garantojë se kushtet e thata do të lehtësohen shpejt.
Autoritetet dhe sektori bujqësor po e shohin këtë si një sinjal për të marrë masa pa vonesë. Nëse thatësira vijon, prodhimi vendor mund të dobësohet më tej dhe varësia nga importet pritet të rritet. Për këtë arsye, masat e ndryshme që po ndërmerren në disa kantone, përfshirë ndihmën e pakthyeshme financiare në Friburg, synojnë të ofrojnë stabilitet për fermerët dhe të mbështesin vazhdimësinë e prodhimit vendas.
Botuar fillimisht në Telegrafi