Gjykata franceze ka vendosur të hapë një hetim për vrasjen e gazetarit Jamal Khashoggi. Lajmin e ka bërë të ditur Zyra e Prokurorit të Francës, pas një vendimi të Gjykatës së Apelit që e shpalli çështjen të pranueshme. Hetimi drejtohet nga një gjyqtar francez, i cili do të merret me hapat e ardhshëm ligjorë lidhur me pretendimet që rëndojnë mbi të dyshuar të identifikuar në këtë rast.
Prokuroria sqaroi se hetimi mbulon akuzat për torturë dhe zhdukje me forcë. Këto pretendime vijnë si pjesë e një kërkese që e ka shtyrë çështjen drejt fazës së hetimit, pasi ankimet u konsideruan të arsyeshme nga instanca më e lartë e gjykimit në Paris. Në këtë proces, vendim-marrja e apelit ka qenë vendimtare, sepse i ka dhënë dritën jeshile procedurës penale që do të vijojë në Francë.
Vendimi i Gjykatës së Apelit u mor më 11 maj. Në komunikimin e Prokurorisë thuhet se kjo gjykatë e konsideroi të pranueshme ankesën e paraqitur nga dy organizata për të drejtat e njeriut: “TRIAL International” dhe “Reporterët pa Kufij”. Të dyja grupet kanë argumentuar se rrethanat e rastit kërkojnë shqyrtim gjyqësor, ndërsa tashmë çështja do të shtrihet në një front të ri hetimor në sistemin francez.
Një element tjetër i rëndësishëm në këtë zhvillim është trajtimi i ankesave të ndryshme. Ankesa e veçantë që ishte dorëzuar nga punëdhënësi i Khashoggit, gazeta DAWN, u vlerësua si e papranueshme. Kjo do të thotë se ajo pjesë e kërkesës nuk u pranua nga Gjykata e Apelit, ndërsa rruga ligjore që nisi më pas i takon ankesave të bëra nga “TRIAL International” dhe “Reporterët pa Kufij”.
Ngjarja qëndrore e kësaj çështjeje lidhet me vrasjen e Jamal Khashoggi-t në tetor 2018. Sipas të dhënave të raportuara, ai u vra në konsullatën saudite në Stamboll gjatë një operacioni që inteligjenca amerikane beson se ishte urdhëruar nga Princi i Kurorës Saudite, Mohammed bin Salman. Princi ka mohuar se ka urdhëruar vrasjen, por ka pranuar se ngjarja ndodhi “nën mbikëqyrjen e tij”. Këto fakte janë thelbësore për mënyrën se si prokuroria dhe gjyqtari do të vlerësojnë përgjegjësitë dhe rrethanat e hetimit.
Hetimi francez zgjeron frontin ligjor për rastin Khashoggi
Vlerësimi i apelit dhe nisja e hetimit në Francë vjen pas një historie të gjatë procedurash, ku ndjekjet gjyqësore nuk kanë ecur njësoj në çdo vend. Për shembull, një gjykatë turke ndaloi gjyqin e saj ndaj 26 të dyshuarve sauditë në vitin 2022 dhe e transferoi çështjen në Arabinë Saudite. Ky vendim u kritikua nga grupet e të drejtave të njeriut, të cilat kanë argumentuar se transferimi i procesit nuk garanton të njëjtin nivel transparence dhe llogaridhënie.
Ndërkohë, në Francë, ligji lejon gjyqtarët të hapin hetime për krime të caktuara të rënda që janë kryer jashtë territorit francez. Ky mekanizëm është përmendur si pjesë e arsyes që hetimi po nis, edhe pse në përgjithësi ndjekjet penale kërkojnë që të dyshuarit të jenë të pranishëm në territorin francez. Në këtë rast, vendimi i gjykatës dhe baza ligjore e kanë hapur rrugën që një hetim të zhvillohet pa e kufizuar vetëm në prani fizike, duke i dhënë çështjes një tjetër dimension procedural.
Botuar fillimisht në Koha.net
