Ligjvënësit francezë votuan të enjten për të shfuqizuar zyrtarisht ligjet e epokës së skllavërisë, që përcaktonin statusin ligjor të njerëzve të skllavëruar si “pronë e luajtshme”. Këto dispozita, të trashëguara nga e kaluara, kanë shërbyer për të justifikuar abuzimin dhe ndëshkimin trupor ndaj personave të skllavëruar.
Edhe pse skllavëria është ndaluar në Francë prej më shumë se 170 vitesh, votimi i së enjtes u konceptua si një hap simbolik për të mbyllur formalisht një çështje që kishte mbetur në letër. Mocioni synoi të shfuqizonte një dekret të vjetër mbretëror, i cili ishte zëvendësuar, por nuk ishte anuluar në mënyrë të qartë dhe të plotë.
Fushata parlamentare e së enjtes u zhvillua në një moment kur debati publik në Francë vazhdon të lidhet me mënyrën si vendi po e përballon trashëgiminë e tij koloniale. Heqja e ligjeve të vjetra të skllavërisë lidhet drejtpërdrejt me mënyrën se si legjislacioni dhe praktikat e së kaluarës kanë ndikuar te të drejtat e njeriut, si dhe tek perceptimet shoqërore që kanë zgjatur me kohë.
Brenda diskutimeve, vëmendja u përqendrua edhe te roli historik i Francës në tregtinë e njerëzve të skllavëruar. Franca, sipas të dhënave historike të përmendura në kontekstin e debatit, ka qenë tregtari i tretë më i madh europian i njerëzve të skllavëruar. Kjo e bën votimin e së enjtes jo vetëm një procedurë legjislative, por edhe një mesazh mbi përgjegjësinë historike dhe rëndësinë e rishikimit të dokumenteve që kanë mbajtur gjurmë nga ajo periudhë.
Heqja e ligjeve të vjetra: një hap formal drejt mbylljes së kapitullit
Vetë nisma e së enjtes synoi të rreshtojë në mënyrë të plotë ligjin me parimet moderne të të drejtave të njeriut. Dispozitat që e trajtonin skllavinë si “pronë e luajtshme” janë hequr, duke eliminuar një kornizë që në të kaluarën ka legjitimuar shfrytëzimin dhe dënimet fizike. Për ligjvënësit, ky veprim përfaqësonte shfuqizimin e një mekanizmi juridik që, edhe pse praktikisht ishte tejkaluar, kishte mbetur i inkorporuar në mënyrë formale.
Ndalimi i skllavërisë në Francë, i vendosur prej më shumë se 170 vitesh, është një etapë e njohur historikisht. Megjithatë, prania e dekretit mbretëror të zëvendësuar por jo të anuluar plotësisht krijonte një boshllëk juridik që votimi i së enjtes e mbylli. Në këtë mënyrë, vendimi i parlamentit u shndërrua në një veprim që synon të mos lërë asnjë gjurmë formale të një logjike ligjore që e mohonte dinjitetin e njeriut.
Ndërkohë, debati lidhur me trashëgiminë koloniale është i pranishëm në Francë edhe sot. Heqja e ligjeve të vjetra të skllavërisë i vendos këto çështje në qendër të vëmendjes, duke e bërë votimin një sinjal politik se shfuqizimi i dokumenteve të vjetra nuk është vetëm çështje teknike ligjore, por edhe pjesë e përballjes me historinë. Votimi i së enjtes, i ndërmarrë nga ligjvënësit francezë, e shënoi këtë hap duke e bërë zyrtare heqjen e atyre dispozitave.
Me këtë vendim, Franca ndërmori një hap për të mbyllur një kapitull ligjor që lidhej me kohën kur skllavëria trajtohej si status juridik. Edhe pse skllavëria kishte kohë që ishte ndaluar, shfuqizimi i ligjeve të epokës së skllavërisë i dha fund edhe asaj pjese formale të legjislacionit që kishte mbetur e paeliminuar. Votimi u bë i enjten dhe, në përputhje me objektivin e mocionit, synoi të anulojë zyrtarisht dekretin e vjetër mbretëror që ishte zëvendësuar, por jo anuluar.
Botuar fillimisht në Gazeta Express
