Asambleja Kombëtare e Francës ka dhënë të mërkurën miratimin përfundimtar për një projektligj që u hap mundësi të rriturve me sëmundje të pashërueshme të marrin medikamente vdekjeprurëse. Vendimi vjen pas vitesh diskutimesh politike, mjekësore dhe morale për mënyrën se si duhet trajtuar faza e fundit e jetës, si dhe për kufijtë e rolit të mjekësisë në situata kur pacientët nuk kanë më shpresë për shërim.
Sipas procesit parlamentar, Dhoma e ulët e parlamentit e ka miratuar masën me 291 vota pro dhe 241 kundër. Ligji u kalua pasi ishte mbështetur më parë në tri shqyrtime të tjera, çka tregon se projektligji ka kaluar një rrugë të gjatë përpara se të arrinte votën përfundimtare. Me këtë hap, parlamenti ka mbyllur punën mbi legjislacionin e shpallur nga presidenti francez Emmanuel Macron, më shumë se tri vjet më parë.
Në kontekstin e miratimit, Macroni është shprehur për përmbushjen e një zotimi të tij. Ai ka thënë se “në vitin 2022, u zotova para popullit francez se do ta hapja këtë rrugë”, duke e përcjellë mesazhin në platformën X. Po në atë komunikim, Macron shton se “me seriozitet, me përulësi dhe me respekt të plotë për demokracinë tonë, ai zotim është përmbushur”, duke e lidhur miratimin përfundimtar me një premtim të bërë gjatë vitit 2022.
Projektligji lidhet drejtpërdrejt me debatin për vdekjen e asistuar, e cila në vende të ndryshme trajtohet me rregulla të ndryshme. Sipas vlerësimeve të ndryshme, vdekja e asistuar është një mundësi e disponueshme për rreth 300 milionë njerëz në mbarë botën. Ndërkohë, eutanazia është e ligjshme në kushte të caktuara në disa vende, ndërsa vetëvrasja e asistuar lejohet në vende të tjera dhe në disa shtete të SHBA-së.
Franca, e cila njihet si një komb tradicionalisht katolik, ka qenë e përballur me çështje të shumta ligjore, mjekësore, morale dhe fetare që lidhen me opsionet për fazën e fundit të jetës. Debati është shtrirë jo vetëm te çështja nëse pacienti duhet të ketë akses në një fund të asistuar, por edhe te mënyra se si duhet të garantohet që vendimi të merret në kushte të caktuara dhe me respekt për dinjitetin njerëzor.
Vdekja e asistuar rihap debatin për rregullat e fazës së fundit të jetës
Aktualisht, legjislacioni francez u lejon mjekëve të mbajnë pacientët me sëmundje terminale në gjendje qetësimi të thellë, i njohur si sedacion, përpara vdekjes. Megjithatë, kjo formë e kujdesit nuk shkon deri në lejimin e vetëvrasjes së asistuar apo të eutanazisë. Pikërisht kjo diferencë ka qenë në qendër të polemikave: nga njëra anë, sedacioni synon të ulë vuajtjen në fund të jetës, ndërsa nga ana tjetër, projektligji tani synon të hapë një rrugë tjetër, duke i dhënë pacientit mundësinë të marrë medikamente vdekjeprurëse në rrethana të caktuara.
Gjatë viteve, shumë francezë kanë udhëtuar drejt vendeve fqinje ku vetëvrasja e asistuar mjekësisht ose eutanazia janë të ligjshme. Ky fenomen ka shërbyer si argument për ata që kërkonin ndryshime në rregullat vendase, duke theksuar se kërkesa për zgjidhje në fazën e fundit të jetës ekziston dhe shpesh kthehet në realitet praktik përmes lëvizjes jashtë vendit. Në të njëjtën kohë, Franca po përballet edhe me demografi në ndryshim: popullsia po plaket gjithnjë e më shumë dhe numri në rritje i pacientëve që kërkojnë kujdes për sëmundje kronike ka shtuar presionin mbi sistemin shëndetësor.
Vetëvrasja e asistuar mjekësisht, si koncept, përfshin përgjithësisht marrjen vullnetare nga pacienti të një medikamenti, në një proces që lidhet me vendimmarrjen e tij dhe kushtet mjekësore. Ndërsa vendimi i fundit parlamentar ka përfunduar procedurën në Dhoma e ulët, ai i jep Francës një kuadër të ri ligjor për këtë çështje, pas debatesh që zgjatën vite dhe që u zhvilluan në nivele të ndryshme politike dhe shoqërore.
Botuar fillimisht në Koha.net