Festivali Ndërkombëtar i Fotografisë Artistike FOTOIST do të hapë edicionin e tij të katërt në Prishtinë, duke sjellë ekspozita që, përmes fotografisë, trajtojnë kujtesën, historinë dhe përvojat njerëzore. Aktivitetet e këtij edicioni lidhen drejtpërdrejt me mënyrën se si shoqëria e përballon të kaluarën, duke i dhënë hapësirë historive që nuk duhet të harrohen.
Hapja solemne do të zhvillohet të premten, më 9 tetor, me fillim nga ora 18:00. Ceremonia do të mbahet në sheshin para Hotelit Grand në Prishtinë. Pas këtij momenti, programi vijon në hapësirat e hotelit, ku pritet të hapen ekspozita të shumta të planifikuara brenda kuadrit të festivalit.
Në edicionin e katërt, përfshihen gjithsej 12 ekspozita. Pas ceremonisë së hapjes, në ambientet e Hotelit Grand do të hapen pesë ekspozita, të cilat shërbejnë si përmbledhje e gjerësisë së tematikave që do të trajtohen gjatë periudhës së festivalit. Ndër temat kryesore janë kujtesa e luftës dhe dokumentimi i përjetimeve të njerëzve që kanë kaluar përmes dhunës.
Mes ekspozitave që do të prezantohen në këtë edicion janë edhe projektet e fotografëve Korab Basha dhe Ridvan Slivova. Të dy emrat sjellin vepra që prekin dy aspekte të rëndësishme të historisë së Kosovës: përvojat e të mbijetuarve të dhunës seksuale gjatë luftës dhe dokumentimin e masakrave ndaj popullatës civile shqiptare.
FOTOIST sjell kujtesën e luftës përmes dy ekspozitave kyçe
Fotografi Korab Basha do të prezantojë projektin “Në syrin e tjetrit”. Në qendër të kësaj ekspozite janë të mbijetuarit e dhunës seksuale gjatë luftës së fundit në Kosovë. Përmes punës së tij, Basha synon të vendosë në fokus përvojat e njerëzve që kanë kaluar nëpër trauma të rënda, duke theksuar rëndësinë e trajtimit të tyre me dinjitet dhe pa paragjykime.
Basha ka shprehur se pjesëmarrja në FOTOIST është e rëndësishme për të dhe ka vlerësuar rritjen e festivalit nga viti në vit. Ai ka falënderuar organizata Medica Gjakova për ndihmën në realizimin e projektit, si dhe Ministrinë e Kulturës dhe Turizmit për financimin e ekspozitës. Një element tjetër i projektit është edhe synimi që ekspozita të mos mbetet vetëm në Prishtinë: ajo do të udhëtojë edhe në qytete të tjera të Kosovës, Shqipërisë dhe Maqedonisë së Veriut. Qëllimi i kësaj lëvizshmërie është të mbështeten këta persona në çdo formë dhe të rritet ndërgjegjësimi publik rreth asaj që kanë përjetuar.
Ndërkaq, Ridvan Slivova do të prezantojë një ekspozitë me karakter historik që dokumenton masakrën e kolonës së banorëve të fshatrave të Prishtinës, të njohur si masakra e Gollakut, gjatë vitit 1999. Slivova ka shprehur mirënjohje për ftesën e drejtorit të FOTOIST-it, Burim Myftiu, duke thënë se fotografitë shërbejnë si dëshmi të ngjarjeve tragjike të përjetuara nga popullata shqiptare e Kosovës gjatë luftës. Përveç ekspozimit në kuadër të festivalit, fotografitë janë arkivuar edhe në Institutin e Krimeve të Kryera Gjatë Luftës në Kosovë (IKKL) në bashkëpunim me këtë institucion, duke u dhënë kështu vlerë edhe më të madhe dokumentuese.
Sipas Slivovës, ekspozita trajton vuajtjet e popullatës civile të paarmatosur dhe dhunën e ushtruar ndaj saj gjatë luftës, ndërsa përmes fotografive synon të ruajë dëshmitë për brezat e ardhshëm. Mesazhi i tij është i drejtpërdrejtë: të mos ketë harresë për një kujtesë. Me këtë, fotografia shfaqet jo vetëm si formë arti, por edhe si mjet për të dokumentuar histori personale dhe kolektive, për të ruajtur dëshmitë e së kaluarës dhe për të nxitur reflektim mbi mënyrën se si shoqëria i trajton të mbijetuarit dhe kujtesën e luftës.
Edicioni i katërt i FOTOIST-it do të mbahet nga 29 shtatori deri më 16 tetor 2026. Ndërkohë, hapja solemne në Prishtinë synon të mbledhë së bashku artistë, fotografë dhe publikun në një mbrëmje kushtuar fotografisë, artit dhe kujtesës.
Botuar fillimisht në Telegrafi