Një fosil që qëndroi për dekada të tëra në një sirtar koleksioni ka dalë se i përket mbetjes së parë të një dinozauri të zbuluar ndonjëherë në Antarktidë. Identifikimi i tij i ri ka rikthyer vëmendjen te një nga historitë më kurioze të paleontologjisë: një gjetje e njohur prej kohësh, por e keqinterpretuar fillimisht dhe e lënë në heshtje deri kur u shfaq mundësia për ta parë me sy tjetër.
Sipas njoftimit të Muzeut të Historisë Natyrore në Londër, fosili u gjet në vitin 1985 nga një ekspeditë e “British Antarctic Survey (BAS)”. Në atë kohë, studiuesit menduan se mbetja i përkiste një zvarraniku të madh. Për shumë vite, ky hamendësim mbeti i mjaftueshëm për t’ia dhënë vendin në katalog dhe për ta lënë të paprekur në depo, ndërkohë që në terren vazhdonin të grumbulloheshin ekzemplarë të tjerë nga kontinenti i akullt.
Pas disa dekadash në depo, ndryshimi erdhi kur fosili u vu re nga Mark Evans, paleontolog dhe përgjegjës i koleksioneve gjeologjike në BAS. Ai u përfshi në rivlerësimin e materialit, duke e kthyer vëmendjen te detajet që më parë nuk ishin analizuar plotësisht. Rivlerësimi bëri të mundur që mbetja të lidhej me një gjini të njohur dinozaurësh, duke e shndërruar atë në një element të rëndësishëm për historinë e zbulimeve në Antarktidë.
Fosili i vjetër në sirtar del mbetja e parë e dinozaurit në Antarktidë
Fosili i identifikuar i përkiste një Titanosauri. Titanosaurët ishin një grup dinozaurësh barngrënës me qafë të gjatë, të njohur si sauropodë, në të cilët bëjnë pjesë edhe disa nga dinozaurët më të mëdhenj që kanë jetuar ndonjëherë në Tokë. Ky përcaktim ndryshon thellësisht mënyrën si interpretiti më herët gjetjen e vitit 1985, duke e vendosur mbetjen në një kontekst biologjik krejt tjetër nga ai i një zvarraniku të supozuar.
Sipas njoftimit, fosili që u analizua është një rruazë e shtyllës kurrizore me diametër rreth 10 centimetra. Kjo rruazë i përket një individi të ri ose një të rrituri me përmasa më të vogla, për të cilin besohet se mund të ketë qenë rreth 6 deri në 7 metra i gjatë. Vetë përmasat e rruazës dhe lidhja e saj me Titanosaurin u përdorën për të krijuar një vlerësim të përafërt për madhësinë e kafshës, duke i dhënë gjetjes një “figurë” më konkrete brenda historisë së dinosaurëve që jetuan miliona vjet më parë.
Dinozauri të cilit i përkiste ky fosil ka jetuar rreth 82 milionë vjet më parë. Kjo datë e vendos atë në një periudhë të largët të historisë natyrore, kur Antarktidës i takonin kushte shumë të ndryshme nga ato që njohim sot. Në këtë mënyrë, gjetja nuk është thjesht një detaj i vogël nga një sirtar koleksioni, por një pjesë që plotëson hartën e të dhënave për prani të dinosaurëve në rajone polare.
Tani, identifikimi i saktë e shndërron fosilin në një lajm të rëndësishëm për paleontologjinë: mbetja e parë e dinozaurit e zbuluar ndonjëherë në Antarktidë. Historia e tij tregon sesi vlerat e kërkimit shkencor mund të zgjasin në kohë, ndërsa materialet e ruajtura mirë në depo presin momentin kur një sy i ri dhe një analizë e përditësuar i japin kuptim të plotë asaj që dikur ishte vetëm një hamendësim. Gjetja e vitit 1985, e vënë në dukje nga Mark Evans pas dekadash, i riktheu kuptim një cope të së kaluarës që, deri tani, ishte mbajtur në heshtje.
Botuar fillimisht në Koha.net