Një eksperte e forenzikës linguistike ka dhënë një vlerësim që e ka vënë në dyshim besueshmërinë e transkripteve të përgjimeve të Prokurorisë në procesin gjyqësor ndaj ish-presidentit Hashim Thaçi. Gjatë seancës në Gjykatën Speciale, eksperti(a) australiane Helen Fraser ka deklaruar se transkriptet e hartuara nga ZPS-ja nuk kanë nivel të mjaftueshëm besueshmërie për t’u mbështetur në mënyrë vendimtare në gjykim.
Fraser ka dëshmuar të hënën, më 11 maj 2026, në përgjigje të çështjeve të ngritura nga mbrojtja e Thaçit. Në këtë proces, ish-presidenti akuzohet për pengim të administrimit të drejtësisë, ndërsa bashkë me të në aktakuzë përmenden edhe ish-zëvendëskryeministri Hajredin Kuçi, ish-drejtori i AKI-së Bashkim Smakaj, ish-kryetari i Malishevës Isni Kilaj dhe ish-pjesëtari i UÇK-së Fadil Fazliu. Sipas trajtimit të çështjes në sallë, roli i transkripteve të përgjimeve del si element i rëndësishëm, por pikërisht mbi këtë bazë ekspertja ka shprehur rezervë të qartë.
Pyetja drejtuar Fraser nga avokatja Sophie Menegon, pjesë e mbrojtjes së Thaçit, lidhej me vlerësimin e kredibilitetit të transkripteve. Menegon e ka lidhur kërkesën e saj me mënyrën se si gjykata duhet të shohë besueshmërinë e këtyre dokumenteve, duke e pyetur eksperten për përfundimin që mund të nxirret nga aspekti shkencor dhe nga informacioni i dhënë paraprakisht nga prokuroria. Në këtë kuadër, avokatja ka kërkuar që ekspertja të sqaronte se çfarë standardi besueshmërie ofrojnë transkriptet.
Transkriptet e përgjimeve, besueshmëri e ulët për procesin gjyqësor
Helen Fraser ka reaguar duke i bërë të qartë gjykatës se një proces gjyqësor nuk mund të mbështetet mbi transkripte të tilla në nivelin që ato paraqiten. Ajo ka theksuar se mbështetshmëria e transkripteve është e ulët, pa e përjashtuar mundësinë që ato të jenë të pasakta. Por theksi kryesor i saj ka qenë te pamundësia për t’i konsideruar këto transkripte si mjaftueshëm të sakta për qëllimet e procesit gjyqësor.
Ekspertja ka shpjeguar se vlerësimi i saj nuk ishte formulim i një konstatimi kategorik “transkriptet janë të gabuara”, sepse ajo nuk ka deklaruar se mund ta thotë me siguri që ato janë të pasakta. Megjithatë, Fraser ka argumentuar se nuk mund të mbështetemi tek këto transkripte në formën ku ato qëndrojnë, pikërisht për shkak të besueshmërisë së ulët që ato shfaqin si material gjyqësor. Në thelb, deklarata e saj e zhvendos fokusin nga çështja nëse ka gabime të qarta, drejt faktit që standardi i saktësisë së nevojshme nuk arrihet.
Në këtë çështje, forenzika linguistike vjen si pjesë e shqyrtimit të materialeve të përgjimeve që prokuroria ka sjellë në gjykatë. Në sallë është vënë në pah se Fraser është e specializuar në deshifrimin e audiove, një proces që kërkon interpretim të kujdesshëm dhe kontroll të saktësisë së transkriptimit. Megjithatë, në përgjigjen e saj ajo ka adresuar drejtpërdrejt çështjen e besueshmërisë së transkripteve të ZPS-së, duke i komunikuar gjykatës se këto transkripte nuk plotësojnë nivelin e duhur për t’u përdorur si bazë e mjaftueshme për gjykim.
Dëshmia e ekspertes vjen në një moment kur mbrojtja e Thaçit po kërkon të tregojë se si duhet të vlerësohet materiali i pretenduar dhe nëse ai mund të shërbejë si provë me peshë të mjaftueshme. Përmes pyetjeve të avokates Sophie Menegon dhe përgjigjes së Fraser, në fokus janë vendosur kriteret e kredibilitetit dhe besueshmërisë së dokumenteve të transkriptuara, me një qëndrim të qartë se një proces gjyqësor nuk duhet të mbështetet mbi transkripte me besueshmëri të ulët.
Botuar fillimisht në Koha.net
