Kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, nuk ka hequr dorë nga synimi për të shuar Agjencinë Kosovare të Privatizimit (AKP) dhe për ta zëvendësuar atë me një Fond Sovran. Megjithatë, realizimi i këtij premtimi politik po haset me pengesa juridike që e kanë mbajtur çështjen pezull, ndërkohë që vendimi përfundimtar kërkon edhe një nivel tjetër shqyrtimi – atë kushtetues.
Në thelb, ideja e qeverisë është që fondi i ri të krijohet pas mbylljes së strukturës ekzistuese që merret me proceset e privatizimit. Por rruga drejt themelimit të Fondit Sovran nuk është e drejtëpërdrejtë: procedurat janë të lidhura me interpretimet ligjore dhe me detyrimet që dalin nga kuadri juridik në fuqi. Kjo është arsyeja pse, edhe pse drejtimi politik mbetet i njëjtë, vendimmarrja përfundimtare nuk po mund të finalizohet pa një përgjigje konkrete nga gjykatat.
Ndërkohë që Qeveria vazhdon ta mbajë si objektiv krijimin e Fondit Sovran, çështja ka mbetur në pritje të një vendimi kushtetues. Kjo nënkupton se aktet dhe hapat e ndërmarra duhet të kalojnë një kontroll të veçantë, për të përcaktuar nëse ndryshimet e planifikuara janë në përputhje me Kushtetutën e vendit. Për rrjedhojë, procesi është i ngadalshëm dhe ndikohet drejtpërdrejt nga faktorë juridikë, që nuk varen vetëm nga vullneti politik.
Fondi Sovran mbetet në pritje të vendimit kushtetues
Agjencia Kosovare e Privatizimit (AKP) është pika nga e cila qeveria synon të nisë transformimin. Propozimi i Fondit Sovran synon të krijojë një mekanizëm të ri financiar, i cili do të ketë një rol tjetër nga ai që ka pasur agjencia aktuale. Por, për shkak të kompleksitetit ligjor, mbyllja e AKP-së dhe kalimi drejt modelit të ri nuk mund të bëhen vetëm me një vendim administrativ. Çështja kërkon që ndryshimet të jenë të argumentuara juridikisht dhe të konfirmohen nga instancat përkatëse.
Aktualisht, përpjekja për të realizuar këtë projekt është përballur me sfida që lidhen me procedurat ligjore dhe me nevojën për një vendim përfundimtar kushtetues. Kjo situatë e lë projektin të papërfunduar, pavarësisht se synimi i qeverisë mbetet i pandryshuar. Në këtë kuadër, vendimi kushtetues shihet si momenti vendimtar që do të përcaktojë nëse rruga e propozuar mund të vazhdojë ashtu siç është konceptuar apo nëse do të ketë nevojë për rregullime.
Edhe pse drejtimi politik është i qartë – shuarja e AKP-së dhe themelimi i Fondit Sovran – zbatimi praktik kërkon kohë dhe përmbushje të kushteve juridike. Po ashtu, çdo hap i mëtejshëm varet nga rezultati i shqyrtimit kushtetues, i cili mund të ndikojë edhe në dinamikën e procesit. Në mungesë të një vendimi, çështja vazhdon të qëndrojë pezull, duke e mbajtur projektin në fazën e pritjes.
Derisa të merret vendimi përfundimtar, Fondi Sovran mbetet një premtim i qeverisë që nuk ka kaluar ende plotësisht në fazën e zbatimit të plotë. Vendimi kushtetues do të jetë momenti që do të përcaktojë rrjedhën e reformës së propozuar, si përsa i përket shuarjes së Agjencisë Kosovare të Privatizimit, ashtu edhe për krijimin e mekanizmit të ri financiar. Deri atëherë, procesi mbetet në pritje të konfirmimit ligjor që i hap rrugë përfundimit të nismës.
Botuar fillimisht në Albeu
