Inteligjenca artificiale mund të rrisë produktivitetin në Evropë me rreth 1% gjatë pesë viteve të ardhshme, por po ashtu ka rreziqe që lidhen me pabarazinë, presionin mbi infrastrukturën energjetike dhe varësinë nga teknologjia e huaj. Këto paralajmërime dalin nga një vlerësim i Fondit Monetar Ndërkombëtar, i cili thekson se ndikimi i AI-së nuk do të jetë i njëjtë për të gjithë dhe se përfitimet varen nga mënyra si do të menaxhohen ndryshimet.
Sipas vlerësimit, efekti pozitiv pritet të shfaqet në një periudhë relativisht të afërt, pikërisht në pesë vitet e ardhshme. Megjithatë, FMN vëren se krahas rritjes së produktivitetit, teknologjitë e reja mund të thellojnë pabarazitë mes grupeve të ndryshme dhe rajoneve, sidomos nëse tregjet e punës dhe politikat sociale nuk përshtaten me ritmin e automatizimit.
Një nga shqetësimet kryesore lidhet me rrjetet energjetike. Zbatimi i gjerë i sistemeve të bazuara te AI kërkon fuqi llogaritëse më të madhe dhe, rrjedhimisht, më shumë energji. FMN paralajmëron se kjo mund të ushtrojë presion shtesë mbi rrjetet ekzistuese, duke e bërë të nevojshme planifikimin e investimeve dhe përmirësimeve në sektorin e energjisë.
Institucioni thekson gjithashtu një tjetër rrezik: rritjen e varësisë së kontinentit nga teknologjia e huaj. Nëse zhvillimi dhe furnizimi i zgjidhjeve të AI-së nuk shoqërohet me kapacitete vendase dhe strategji të qarta, Evropa mund të përballet me kosto më të larta, kontroll më të ulët mbi zinxhirët e teknologjisë dhe më pak fleksibilitet për t’iu përgjigjur nevojave të brendshme.
AI në Evropë: rritje produktiviteti, por me rreziqe për pabarazinë
Në këtë kuadër, FMN sugjeron se përfitimet që lidhen me AI-në nuk vijnë automatikisht. Për të shmangur pasojat negative, kërkohet një menaxhim i kujdesshëm i tranzicionit teknologjik, si dhe politika që të zbusin efektet mbi punësimin dhe shpërndarjen e të ardhurave. Ndërhyrjet e tilla mund të përfshijnë programe për aftësim të punëtorëve, mbështetje për sektorët që preken më herët dhe masa për të garantuar që rritja e produktivitetit të shndërrohet në përfitime më të gjera ekonomike.
Ndërsa teknologjia përparon, edhe pritshmëritë për ekonomitë evropiane ndryshojnë. Vlerësimi i FMN-së e lidh rritjen e produktivitetit me potencialin e AI-së, por njëkohësisht e vendos theksin te rreziku i një efekti “dyshkallësh”, ku disa përfitojnë më shumë, ndërsa të tjerët mbeten prapa. Kjo është arsyeja pse pabarazia përmendet si një nga dimensionet kyçe të sfidës.
Po ashtu, presioni energjetik vlerësohet si një faktor që mund të ndikojë në kostot dhe në kapacitetet e sistemit. Nëse rrjetet nuk janë gati për kërkesa të reja, zbatimi i AI-së mund të hasë vështirësi praktike, që shkojnë nga kufizimet e furnizimit deri te rritja e shpenzimeve. Për këtë arsye, FMN e sheh të domosdoshme planifikimin afatmesëm të infrastrukturës, jo vetëm investimet teknologjike.
Së fundi, varësia nga teknologjia e huaj përforcon nevojën për strategji të pavarësisë teknologjike. Një kontinente që zgjedh të mbështetet vetëm te zgjidhjet që vijnë nga jashtë mund të humbasë mundësi në inovacion, të ketë më pak ndikim në standarde dhe të përballet me rreziqe të reja të tregtisë dhe furnizimit. Në këtë kontekst, vlerësimi i FMN-së përmbyllet me mesazhin se AI mund të sjellë rritje ekonomike, por kërkon politika të balancuara për të kontrolluar rreziqet dhe për të reduktuar pabarazitë.
Botuar fillimisht në Albeu
