Arben Fetoshi, drejtor i Institutit Octopus, ka komentuar mënyrën se si autoritetet dhe mediat serbe i kanë trajtuar reagimet ndaj vizitës së Presidentit të Shqipërisë, Bajram Begaj, në Luginën e Preshevës. Sipas tij, ky interpretim është pjesë e një strategjie komunikimi që synon zbutjen dhe relativizimin e një projekti të njohur si “Bota Serbe”.
Fetoshi e lidh këtë narrativë me përpjekjen për të ndërtuar një kuadër propagandistik rreth vizitës së Begajt. Ai thotë se mënyra se si ky udhëtim paraqitet publikisht—si diçka që i përket një kërcënimi ekspansionist nga “Bota Shqiptare”—nuk mbështetet në fakte. Në analizën e tij, ai argumenton se në vend të verifikimit të pretendimeve, po përdoret një qasje e strukturuar për të zhvendosur fokusin dhe për të krijuar një ekuacion politik që nuk qëndron në bazë të realitetit.
Gjatë elaborimit, Fetoshi shprehet se narrativat e tilla funksionojnë përmes mekanizmave të komunikimit, ku vend kryesor zë relativizimi. Ideja është që veprimet dhe projektet të paraqiten në mënyrë të tillë që të mos trajtohen drejtpërdrejtë siç janë, por të futen në një kornizë krahasuese. Në këtë mënyrë, sipas tij, krijohet hapësirë për të zbutur ndikimin e projektit “Bota Serbe” dhe për ta vendosur atë në një pozicion më pak të kundërshtueshëm.
Një element tjetër që Fetoshi e vë theksin është ajo që ai e quan “simetri e rreme”. Në praktikë, kjo do të thotë se dy pretendime vendosen në të njëjtin nivel, edhe kur logjika dhe faktet nuk janë të barabarta. Sipas tij, ky lloj ndërtimi përdoret për të barazuar pretendime politike dhe për ta bërë reagimin ndaj vizitës së Begajt të duket si përgjigje ndaj një rreziku që, në të vërtetë, nuk është i provuar në mënyrën si paraqitet.
Reagimet për vizitën e Begajt: “relativizim” dhe “simetri e rreme”
Fetoshi thekson se në këtë qasje komunikimi, termat kyçe vendosen në funksion të narrativës. Vizita e Presidentit Begaj në Luginën e Preshevës kthehet në një simbol për të promovuar idenë se ekziston një skenar i pretenduar nga “Bota Shqiptare”. Por, sipas tij, ky interpretim nuk ka mbështetje në atë që paraqitet si argumente faktike. Për rrjedhojë, problemi nuk qëndron tek ajo që ndodhi në terren, por tek mënyra si u ndërtua kuadri i mesazheve që u transmetua publikisht.
Arben Fetoshi, director i Octopus Institute, argumenton se komunikimi i orientuar në këtë drejtim prodhon efektin e zbutjes së një projekti të caktuar. Në rastin që ai përmend, bëhet fjalë për “Botën Serbe”, që në mënyrën se si trajtohet, synohet të relativizohet. Në të njëjtën kohë, ai shton se projektet dhe aktivitetet që lidhen me palën tjetër—në këtë rast vizita e Begajt—përfundojnë duke u shndërruar në justifikime narrative për të mbuluar thelbin e asaj që po ndodh.
Në fund të analizës së tij, Fetoshi e përmbledh idenë qendrore: reagimet e autoriteteve dhe medias serbe ndaj vizitës së Presidentit të Shqipërisë në Luginën e Preshevës nuk janë thjesht një përgjigje rastësore, por një pjesë e një qasjeje të menduar komunikative. Sipas tij, përdoren mjete si relativizimi dhe “false symmetry” për të krijuar një perceptim më të pranueshëm publik, duke e zhvendosur diskutimin nga faktet konkrete drejt një kornize të ndërtuar politikisht.
Botuar fillimisht në Albeu
