Shqipëria po përballet me sfida serioze në zhvillimin e kapitalit njerëzor, ndërsa një raport i lidhur me të drejtat e fëmijëve tërheq vëmendjen se potenciali i brezit të sotëm mund të mos përmbushet plotësisht në të ardhmen. Në dokumentin që shoqëron Agjendën Kombëtare për të Drejtat e Fëmijëve 2027–2030, evidentohet se fëmijët që lindin aktualisht në vend pritet të arrijnë vetëm 63% të potencialit të tyre produktiv në moshë madhore.
Ky tregues lidhet drejtpërdrejt me mënyrën se si zhvillohen fëmijët gjatë viteve kyçe të rritjes: nga mundësitë për arsim dhe mbështetje deri te kushtet sociale dhe shërbimet që ndikojnë në shëndetin e tyre. Raporti thekson se një shifër e tillë nënkupton humbje të mundshme të vlerës njerëzore për ekonominë dhe shoqërinë, duke e bërë zhvillimin e kapitalit njerëzor një çështje prioritare.
Agjenda Kombëtare për të Drejtat e Fëmijëve 2027–2030 e trajton këtë problem si rrezik afatgjatë. Sipas të dhënave të përmendura, fëmijët e lindur sot në Shqipëri pritet të mos arrijnë nivelin e plotë të potencialit të tyre produktiv në jetën e rritur, duke qëndruar në 63% në një skenar të parashikuar. Me fjalë të tjera, hendeku mes potencialit dhe arritjes së realizuar përkthehet në një frenuim të zhvillimit të fuqisë punëtore të ardhshme.
Agjenda 2027–2030: vetëm 63% potencial produktiv për fëmijët
Çështja e vendosur në qendër të raportit lidhet gjithashtu me krahasimin rajonal. Fëmijët shqiptarë rezultojnë nën mesataren e rajonit, çka e bën edhe më të rëndësishme përshpejtimin e politikave që mund të ndikojnë në arritje më të mira në të ardhmen. Kur një vend qëndron nën mesataren rajonale në indikatorë të tillë, rreziku nuk është vetëm i momentit, por edhe i strukturës së zhvillimit të brezit të ardhshëm.
Dokumenti e vendos theksin te zhvillimi i kapitalit njerëzor, sepse ky kapital lidhet me aftësitë që individët ndërtojnë gjatë fëmijërisë dhe adoleshencës. Nëse potenciali produktiv nuk arrin të realizohet siç pritet, ndikimi ndihet në produktivitetin e ardhshëm, në konkurrueshmërinë dhe në kapacitetet e përgjithshme për zhvillim ekonomik e social. Prandaj, Agjenda Kombëtare për të Drejtat e Fëmijëve 2027–2030 shërben si kuadër për t’i dhënë drejtim veprimeve që synojnë të mbyllin këtë hendek.
Raporti i përfshirë në këtë kontekst sugjeron se situata kërkon vëmendje të vazhdueshme për politikat që prekin drejtpërdrejt jetën e fëmijëve. Edhe pse shifra e përmendur shkon deri në një parashikim për moshën madhore, ajo pasqyron realitete që lidhen me vitet e para të jetës dhe me kushtet që i shoqërojnë fëmijët gjatë rritjes. Kjo është arsyeja pse dokumenti i Agjendës 2027–2030 e cilëson zhvillimin e kapitalit njerëzor si një çështje me rëndësi të lartë strategjike.
Në këtë kuadër, thelbi i mesazhit mbetet i qartë: kur fëmijët që lindin sot parashikohet të arrijnë vetëm 63% të potencialit të tyre produktiv në moshë madhore, atëherë vendi duhet të synojë masa që të rrisin shanset reale të çdo fëmije për zhvillim të plotë. Analiza e raportit, e lidhur me të drejtat e fëmijëve dhe me objektivat e Agjendës 2027–2030, e bën këtë çështje një prioritet për të garantuar që brezi i ri të mos mbetet prapa në raport me mesataren e rajonit.
Botuar fillimisht në Albeu