Konkurrenca për ngarkesat e gazit natyror të lëngshëm (LNG) pritet të ashpërsohet në muajt e ardhshëm, ndërkohë që rezervat e Evropës gjenden në nivelin më të ulët të 15 viteve. Në këtë situatë, tendenca kryesore është paralajmërimi për rritje të çmimeve, ndërsa tregu global po përballet me një garë më të fortë mes rajoneve që kërkojnë furnizim për të përballuar dimrin.
Një garë globale për ngarkesat e LNG-së rrezikon t’i çojë çmimet edhe më lart, pasi Evropës i duhet të sigurojë më shumë furnizime se zakonisht për periudhën e dimrit. Në të njëjtën kohë, blerësit në Azi janë të gatshëm të paguajnë shumë më tepër se në të kaluarën, duke krijuar presion të drejtpërdrejtë mbi tregjet spot ku çmimet formohen shpejt dhe me ritme të luhatshme.
Çmimi i LNG-së ka arritur tashmë nivelet më të larta të disa viteve. Të dhënat tregojnë se ai është më shumë se dyfishuar që nga shpërthimi i luftës mes SHBA-së dhe Iranit. Indikatori referencë për tregun aziatik, Platts JKM, arriti në mesin e shtatorit në pothuajse 30 dollarë për milion njësi termike britanike (MMBtu), ndërsa dje tregtohej në 25,48 dollarë. Këto shifra tregojnë se tregu po luhatet në nivele të larta, ndërsa pritjet për dimrin e shtojnë pasigurinë.
Edhe çmimi i gazit të dorëzuar Në Evropë po mbetet i lartë. Të mërkurën, ai u regjistrua në 23,62 dollarë për MMBtu, sipas Spark Commodities. Edhe pse kjo është poshtë kulmeve të arritura pas pushtimit në shkallë të gjerë të Ukrainës nga Rusia në vitin 2022, analistët theksojnë se sërish konkurrenca për ngarkesa mund të bëhet më e ashpër gjatë muajve në vijim, duke ndikuar drejtpërdrejt në kostot e blerjeve.
Evropa mballë rezervat e ulëta, ndërsa Azia paguan më shumë për LNG
Vendet në zhvillim të Azisë, të cilat gjatë krizës së fundit u detyruan të tërhiqeshin nga tregu për shkak të çmimeve të larta, tani duket se janë më të gatshme të paguajnë më shumë për të kufizuar dëmin ndaj ekonomive të tyre. Ky ndryshim rrezikon të rrisë më tej çmimet për blerësit evropianë, pikërisht kur Bashkimi Evropian po përgatitet të hyjë në muajt e dimrit me rezervat më të ulëta të gazit në të paktën 15 vjet.
Gatishmëria e blerësve aziatikë, të cilësuar si të ndjeshëm ndaj çmimeve, për të paguar më shumë në vend që të rrezikojnë mungesa, është përshkruar si një “ndryshim themelor në tregun e gazit”. Në këtë drejtim, Takayuki Ueda, drejtor ekzekutiv i korporatës japoneze Inpex, ka theksuar se India dhe Pakistani “duket se tashmë janë mësuar shumë” me luhatjet e çmimeve dhe vazhdojnë të kenë dëshirë për të blerë. Po ashtu, Martijn Rats, analist në Morgan Stanley, ka vërejtur se janë parë blerje nga Pakistan dhe Bangladeshi me çmime rreth 25 dollarë për MMBtu, një fenomen që nuk ishte vërejtur në vitin 2022.
Për shumë vende aziatike, ulja e mëtejshme e kërkesës për gaz nuk është realiste. Që nga fillimi i luftës mes SHBA-së dhe Iranit, ato kanë reduktuar konsumin pothuajse në minimumin e mundshëm, çka ka shkaktuar ndërprerje të energjisë elektrike me radhë në disa prej tyre. Paralelisht, disa vende kanë rritur përdorimin e qymyrit; për shembull, Koreja e Jugut dhe Japonia. Por drejtues të sektorit të energjisë kanë thënë se mundësitë për ta zëvendësuar më tej gazin me lëndë të tjera djegëse janë të kufizuara.
Në Evropë, po ashtu, hapësirat për të ulur kërkesën janë të vogla. Kërkesa ishte dobësuar që përpara se lufta mes SHBA-së dhe Iranit ta çonte trafikun detar në Ngushticën e Hormuzit pothuajse në ndalim të plotë, duke kufizuar furnizimet globale. Uljet e konsumit të realizuara në vitin 2022 vazhdojnë kryesisht të mbeten në fuqi, çka do të thotë se çmimet e gazit do të duhej të rriteshin shumë më tepër për ta ulur kërkesën e mbetur. Në një shënim muajin e kaluar, analistët e Goldman Sachs theksuan këtë logjikë. Anders Porsborg-Smith, partner i lartë në Boston Consulting Group, e ka cilësuar konkurrencën mes Azisë dhe Evropës për ngarkesat e LNG-së si “të pashmangshme”.
Një faktor tjetër është se çmimet e LNG-së në tregun spot të Azisë, ku bëhen blerjet për dorëzim të afërt, aktualisht nuk janë aq të larta sa të tërheqin ngarkesat që përndryshe do të shkonin drejt Evropës. Megjithatë, skenari mund të ndryshojë nëse Kina, importuesja më e madhe e LNG-së në Azi, rifillon blerjet pas një ndërprerjeje gjatë verës, ose nëse tarifat e transportit detar bien, duke e bërë më të lirë dërgimin e LNG-së amerikane drejt Azisë. Edhe kështu, për disa blerës aziatikë mund të ekzistojë një kufi për shumën që janë në gjendje të paguajnë.
Blerësit indianë që furnizojnë përdoruesit industrialë të gazit i kanë thënë Goldman Sachs se 30 dollarë për MMBtu është një prag që nuk mund ta tejkalojnë. Ndërkohë, nëse sulmet ushtarake vazhdojnë në Gjirin Persik dhe pengojnë rifillimin e transportit të rregullt të LNG-së përmes Ngushticës së Hormuzit, analistët parashikojnë që çmimet të arrijnë në 35 dollarë për MMBtu këtë dimër. Disa vende aziatike kanë zhvendosur vëmendjen drejt sigurimit të furnizimeve afatgjata me LNG, për të reduktuar gjasat që në të ardhmen të duhet të konkurrojnë për ngarkesa në tregun spot. Në fund, ndërsa çmimet referencë janë rritur ndjeshëm, çmimet e marrëveshjeve afatgjata kanë mbetur relativisht të ulëta, duke e lënë tregun afatshkurtër të ekspozuar më shumë ndaj goditjeve të menjëhershme të furnizimit dhe kërkesës.
Botuar fillimisht në Bota Sot