Emiratet e Bashkuara Arabe po përgatisin një plan të madh për të anashkaluar Ngushticën e Hormuzit, një prej pikave më të rëndësishme të kalimit të transportit detar në rajon. Ideja kryesore është ndërtimi i një porti dhe terminali të ri kontejnerësh në anën tjetër të ngushticës, si mënyrë për të ulur ndikimin e mbylljes ose kufizimeve të mundshme iraniane në rrugën ujore.
Sipas raportimeve të publikuara të hënën, porti i ri do të ndërtohet në qytetin e Fujairah, në Gjirin e Omanit. Fujairah ka tashmë një port ekzistues, por i mungon infrastruktura e nevojshme për ta shndërruar atë në një qendër të madhe eksporti për Emiratet e Bashkuara Arabe. Pikërisht ky boshllëk synon të plotësohet përmes projektit të planifikuar, i cili lidhet drejtpërdrejt me nevojat e tregtisë dhe lëvizjes së mallrave të vendit në një periudhë kur rreziqet në det po rriten.
Nisma do të udhëhiqet nga DP World, autoriteti kryesor portual i Emirateve të Bashkuara Arabe. Përveç qëllimit për të anashkaluar ngushticën, projekti shihet edhe si përpjekje për të zvogëluar varësinë e Dubait nga qendra e tij kryesore Jebel Ali në Gjirin Persik. Në këtë mënyrë, Emiratet synojnë të krijojnë alternativa logjistike më elastike, duke mos u mbështetur vetëm në një nyje kryesore detare.
Plani nuk ndalet vetëm te Fujairah. Raportet tregojnë se Emiratet gjithashtu planifikojnë të përmirësojnë infrastrukturën në porte të tjera në Gjirin e Omanit. Ndër emrat që përmenden në skemat e zbatimit janë Dibba, Khor Fakkan dhe Fujairah, duke sinjalizuar një qasje më të gjerë për të rritur kapacitetet dhe mundësitë e transportit detar në rajon.
Rreziku dhe pasiguria në Ngushticën e Hormuzit janë rritur në muajt e fundit, ndërsa konflikti mes SHBA-së, Izraelit dhe Iranit ka komplikuar lundrimin. Sulmet ndaj anijeve, prania e minave detare dhe luftime në zonë kanë çuar në një frenim pothuajse të plotë të tranzitit në rrugën ujore. Në këtë kontekst, vendimi për të kërkuar rrugë alternative është shfaqur si një reagim praktik ndaj një situate që po e bën transportin më të vështirë dhe më të pasigurt.
Emiratet kërkojnë rrugë alternative për Hormuzin
Këtij orientimi i ka paraprirë edhe diskutimi publik në fillim të luftës me Iranin. Vendimi i Emirateve për të anashkaluar ngushticën u rekomandua edhe nga Kryeministri Benjamin Netanyahu. Në një intervistë për median konservatore amerikane Newsmax, ai tha se zgjidhja afatgjatë për krizën në Ngushticën e Hormuzit ishte ndërtimi i tubacioneve për të transportuar naftën dhe gazin e shtetit të Gjirit në Mesdhe.
Netanyahu shpjegoi se zgjidhjet afatgjata përfshijnë ridrejtimin e tubacioneve të energjisë në perëndim, përmes Arabisë Saudite, drejt Detit të Kuq dhe Mesdheut, duke anashkaluar pikën gjeografike të Iranit. Kjo linjë politike dhe strategjike lidhet me idenë që rreziku i një nyjeje të vetme gjeografike mund të anashkalohet përmes ndërtimit të korridoreve të reja energjetike dhe logjistike.
Në paralel, projekti që mund të lidhet edhe me iniciativën e Korridorit Indi-Lindje e Mesme-Evropë (IMEC) shihet si një hap potencial që mund ta transformojë Haifën në një qendër kyçe për eksportin e naftës dhe gazit. IMEC, i zbuluar nga ish-presidenti amerikan Joe Biden gjatë Samitit të G20 në Nju Delhi në shtator 2023, u konceptua si një projekt transformues infrastrukturor dhe tregtar që synon lidhjen e Indisë me Evropën nëpërmjet Gjirit Persik dhe Mesdheut Lindor.
Megjithatë, edhe nëse ka kapital politik në Izrael për ta zhvilluar iniciativën, burime të cituara raportojnë se Arabia Saudite po shtynte për ta nxjerrë Izraelin nga kjo përpjekje. Një nga opsionet kryesore që po diskutohet do të ishte ridrejtimi i hekurudhës përmes Sirisë, duke krijuar një urë tokësore nga Gjiri në Mesdhe pa kaluar nëpër territorin izraelit.
Nga ana tjetër, raportet nga Irani tregojnë se elita sunduese po shfaq shqetësim në rritje për përparimin e shpejtë të IMEC. Samantha Sutton, bashkëpunëtore në Këshillin e Atlantikut dhe ish-drejtoreshë në Këshillin e Sigurisë Kombëtare të SHBA-së, theksoi se kriza aktuale në Ngushticën e Hormuzit nuk i po i shtyn Shtetet e Gjirit drejt përfshirjes së Izraelit në iniciativë. Ajo argumentoi se një marrëveshje paqeje me palestinezët dhe planet e normalizimit do të ishin në të vërtetë më të dobishme për ecurinë politike të projektit.
Sipas saj, pas luftës, këto vende tani e shohin Izraelin më shumë si barrë sesa si partner. Në të njëjtën kohë, ajo tha se ka pasur marrëdhënie të shkëlqyera me Izraelin në rajone të tjera të përfshira në iniciativë, si në Indi, dhe sipas saj lufta e fundit nuk e përmirësoi imazhin e Izraelit në Lindjen e Mesme. Sutton shtoi se integrimi i jordanezëve dhe palestinezëve në iniciativë do të ishte element mbështetës, duke vlerësuar se përfshirja e Bregut Perëndimor dhe Gazës mund t’i jepte projektit më shumë mbështetje, si dhe përmendi se ka aktorë politikë në Izrael që planifikojnë të kandidojnë në zgjedhjet e ardhshme, të interesuar që kjo të ndodhë.
Botuar fillimisht në Telegrafi
