Fenomeni klimatik El Nino po rrit ndjeshëm rrezikun që dhjetëra miliona njerëz të përballen me uri akute. Të paktën 49 milionë persona të tjerë pritet të hyjnë në këtë situatë deri në fund të vitit 2027, duke e bërë krizën ushqimore edhe më të gjerë dhe më të vështirë për t’u menaxhuar. Paralajmërimi vjen nga organizata humanitare CESVI, e cila në ditën e hapjes së COP31 kërkon veprime të hershme nga qeveritë dhe donatorët ndërkombëtarë, përpara se goditjet klimatike të kthehen në emergjenca humanitare.
Sipas vlerësimeve të Programit Botëror të Ushqimit (WFP), në 45 vende që tashmë ndodhen në krizë ushqimore pritet rritje e mprehtë e numrit të njerëzve që përballen me uri akute. Nga 225 milionë, ky numër mund të shkojë në 274 milionë, çka do të përfaqësonte një rritje prej 22%. Këto shifra e vendosin krizën në një trajektore ku pasojat nuk mbeten të kufizuara vetëm te vendet që janë goditur tashmë, por mund të përhapen edhe më tej, sidomos gjatë periudhave kur parashikimet klimatike bëhen më të forta.
Rreziku shtohet edhe nga sinjalizimet e Organizatës Botërore Meteorologjike (WMO). Në njoftimet e saj, WMO ka ngritur mundësinë e një fenomeni El Nino me përmasa potencialisht të paprecedenta. Ky element e bën urgjencën të ndryshme nga rastet e zakonshme: kur fatkeqësitë klimatike parashikohen me intensitet më të lartë, ndikimi në prodhimin bujqësor, furnizimin me ushqim dhe stabilitetin e komuniteteve bëhet më i shpejtë dhe më i vështirë për t’u kompensuar në kohë.
Veprimet e hershme janë vendimtare për të shmangur emergjencat nga El Nino
Pavarësisht se rreziku po rritet, financimi për sigurinë ushqimore në zonat e prekura nga krizat mbetet shumë larg nevojave reale. Gjatë vitit 2025, për këtë qëllim u siguruan vetëm 10.55 miliardë dollarë nga 29 miliardë dollarët e kërkuar. Kjo do të thotë se u mbulua pak më shumë se një e treta e totalit të nevojshëm për të parandaluar përkeqësime të mëtejshme të situatës. Për CESVI, hendeku financiar e bën më të vështirë kalimin nga reagimi ndaj emergjencave në parandalimin e tyre.
Organizata thekson se ndërhyrjet duhet të fillojnë para se parashikimet për fatkeqësi klimatike të kthehen në realitet të plotë humanitar. “Në kuadër të COP31, kërkojmë financimin e veprimeve parandaluese, përpara se parashikimet të shndërrohen në emergjenca”, deklaroi Stefano Piziali, drejtor i përgjithshëm i CESVI. Përveç thirrjes për financim të hershëm, CESVI i kërkon edhe qeverive të mbledhura në Antalia dhe donatorëve ndërkombëtarë të sigurojnë mekanizma fleksibël e shumëvjeçarë për sigurinë ushqimore.
Një tjetër kërkesë lidhet me mënyrën se si administrohen fondet. CESVI kërkon të ndalohen shkurtimet e fondeve dhe t’u jepet organizatave lokale më shumë fuqi vendimmarrëse, si dhe akses i drejtpërdrejtë në financime. Sipas organizatës, kjo qasje ndihmon që reagimi të jetë më i shpejtë dhe më i përshtatur për nevojat e komuniteteve që preken nga krizat ushqimore. Po ashtu, një pjesë e rëndësishme e thirrjes është sigurimi i fondeve të qëndrueshme për mbledhjen e të dhënave mbi urinë në nivel global.
Mungesa e të dhënave, sipas CESVI-t, po pengon edhe vlerësimin e plotë të krizës në disa vende. Për 14 shtete, mes tyre Sudani, Sudani i Jugut dhe Jemeni, Indeksi Global i Urisë (GHI) 2026 nuk ka mundur të llogarisë rezultatin për shkak të mungesës së informacionit të mjaftueshëm. “Nuk nevojiten premtime të reja, fondet duhet të mbërrijnë përpara emergjencave”, nënvizon organizata. Në mbyllje të argumentit të saj, Piziali thekson se komuniteti ndërkombëtar duhet të kalojë nga premtimet te veprimet konkrete, duke siguruar financimin në kohë për masat parandaluese. Ai thekson se mbështetja para humbjes së të korrave mund të shmangë që anëtarët e familjeve të shtohen te 49 milionë njerëzit e rrezikuar nga uria, duke reduktuar dëmet dhe duke mbrojtur më shumë jetë.
Botuar fillimisht në Bota Sot
