Një nga fenomenet klimatike më të fuqishme në Tokë po forcohet me ritme të shpejta dhe meteorologët po paralajmërojnë se muajt e ardhshëm mund të sjellin kushte të pazakonta në shumë rajone. Bëhet fjalë për zhvillimin e një episodi El Niño në Oqeanin Paqësor tropikal, i cili po shfaqet me intensitet jashtëzakonisht të lartë, sipas analizave më të fundit të matjeve dhe modeleve klimatike.
Të dhënat që raportohen tregojnë se deri në fund të vjeshtës dhe gjatë fillimit të dimrit 2026/2027, El Niño mund të arrijë nivele të rralla. Parashikimet e bëjnë këtë episod të krahasueshëm me disa nga ngjarjet më të forta të regjistruara ndonjëherë, çka rrit gjasat për ndikime klimatike që mund të ndihen gjerësisht. Ndërkohë, ndryshimet lidhen edhe me mënyrën si fenomeni po ndikon në presionin atmosferik dhe në temperaturat në rajone të ndryshme.
Në pjesët qendrore të Oqeanit Paqësor janë regjistruar temperatura jashtëzakonisht të larta të sipërfaqes së detit. Në disa zona, devijimet nga mesatarja kanë kaluar edhe pesë gradë Celsius. Këto vlera të rralla tregojnë se po ndodh një zhvillim jashtëzakonisht i fuqishëm i fenomenit El Niño. Paralelisht, parashikimet e modelit klimatik amerikan NCEP CFSv2 tregojnë se anomalitë e temperaturës mund të kalojnë edhe tre gradë Celsius.
El Niño i fortë pritet të prekë rajone të mëdha deri në dimrin 2026/2027
Një vlerësim i ngjashëm jepet edhe nga Qendra Amerikane për Parashikimin e Klimës (NOAA CPC), e cila parashikon se ekziston një mundësi e lartë që ky fenomen të arrijë kulmin e intensitetit në fund të vjeshtës dhe në fillim të dimrit 2026/2027. Për meteorologët, kjo është një pikë kyçe, pasi intensiteti i lartë i lidhur me El Niño konsiderohet i rëndësishëm për ndryshimet që vijnë në modelet e motit. Në terminologjinë meteorologjike, niveli dukshëm mbi pragun prej dy gradësh përdoret si kufi për klasifikimin e një episodi si “super El Niño”, një nga format më intensive të këtij fenomeni.
Për sa i përket dinamikës së zhvillimit, El Niño i këtij viti po shfaqet ndryshe nga shumë episode të mëparshme: ai po formohet me një ritëm jashtëzakonisht të shpejtë. Ekspertët shpjegojnë se erërat e fuqishme perëndimore kanë nxitur krijimin e një sasie të madhe uji të ngrohtë nën sipërfaqen e Oqeanit Paqësor. Ky fenomen njihet si vala Kelvin. Kur kjo masë e madhe uji të ngrohtë lëviz drejt sipërfaqes, rriten më tej temperaturat, duke i dhënë forcë shtesë zhvillimit të El Niños. Ndryshimet më pas ndikojnë në shpërndarjen e zonave me presion të lartë dhe të ulët atmosferik mbi Paqësor, ndryshojnë trajektoren e rrymës së fuqishme ajrore (jet stream) dhe reflektohen në modelet e motit në një pjesë të madhe të globit.
Ndonëse ndikimet priten të theksohen më tej, pasojat e para tashmë janë të dukshme. Gjatë muajit korrik, në Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe Kanada janë vërejtur modele të temperaturave dhe presionit atmosferik që lidhen zakonisht me periudhat kur El Niño arrin intensitet të lartë. Parashikimet për muajin gusht tregojnë se ky model pritet të vazhdojë: temperaturat mbi mesataren pritet të prekin pjesët perëndimore dhe qendrore të SHBA-së, ndërsa rajonet lindore pritet të përjetojnë kushte më të freskëta se zakonisht. Po ashtu, meteorologët presin që më vonë gjatë muajit të shfaqet një model atmosferik tipik për periudhat me El Niño të fuqishëm, me presion më të ulët atmosferik mbi pjesën lindore të Amerikës së Veriut.
Për reshjet, parashikimet flasin për sasi më të ulëta shiu në pjesët jugore dhe qendrore të SHBA-së, si dhe në disa zona të veriperëndimit të vendit. Në të kundërt, priten më shumë reshje se zakonisht në verilindje të SHBA-së dhe në pjesët juglindore të Kanadasë. Sa i përket Evropës, ndikimi nuk pritet menjëherë, pasi ndryshimet atmosferike që shkakton El Niño përhapen gradualisht drejt kontinentit evropian. Gjatë pjesës së parë të muajit gusht, mbi rajonet veriore të Evropës pritet të vazhdojë të mbizotërojë një zonë me presion të ulët atmosferik, ndërsa pjesët qendrore, jugore dhe juglindore do të mbeten nën ndikimin e presionit të lartë atmosferik. Ky konfigurim pritet të favorizojë temperatura më të larta dhe kushte kryesisht të thata në pjesën më të madhe të Evropës.
Më tej, në gjysmën e dytë të muajit pritet që anticikloni të zhvendoset drejt lindjes, ndërsa aktiviteti ciklonik të lëvizë gradualisht më në jug. Kjo pritet të ndryshojë shpërndarjen e kushteve atmosferike dhe të ndikojë në mënyrën si do të shfaqen temperaturat dhe reshjet gjatë periudhës vijuese. Në përgjithësi, meteorologët po i shohin muajt e vjeshtës dhe fillimin e dimrit 2026/2027 si një moment kur El Niño mund të shfaqë shenjat më të forta, duke e bërë parashikimin veçanërisht të rëndësishëm për rajone të ndryshme të botës.
Botuar fillimisht në Telegrafi