Helen Fraser, eksperte e propozuar nga mbrojtja e Hashim Thaçit, ka përfunduar dëshminë e saj në procesin gjyqësor në Gjykatën Speciale, në kuadër të akuzave kundër administrimit të drejtësisë. Ajo ka deklaruar se transkriptimi i materialeve audio me ndihmën e inteligjencës artificiale, përfshirë ChatGPT-n, nuk ka qenë baza kryesore që e ka çuar atë drejt raportit të saj. Fraser e bëri këtë sqarim një ditë pasi, në të njëjtin proces, kishte thënë se roli i inteligjencës artificiale ishte thelbësor për analizën e saj.
Sqarimi i Fraser erdhi në seancën ku po shqyrtohen rastet ndaj Hashim Thaçit, Hajredin Kuçi, Bashkim Smakaj, Isni Kilaj dhe Fadil Fazliu, të cilët po përballen me akuza për vepra penale kundër administrimit të drejtësisë. Në gjykatë, ekspertja australiane u arsyetua për ndryshimin e qëndrimit mes deklaratës së njëpasnjëshme, duke thënë se ndiheshte nën presion nga pyetjet e prokurorisë.
Një ditë më parë, Fraser kishte theksuar se inteligjenca artificiale kishte një rol thelbësor në raportin e saj, lidhur me audioincizimet që përdoren si prova në këtë çështje. Por të martën, ajo foli ndryshe: dukej se kishte rregulluar këndvështrimin e saj, duke e lënë të kuptohej se transkriptimi i prodhuar përmes ChatGPT nuk kishte qenë pikënisja kryesore e vlerësimit. Ajo e ka paraqitur këtë si një korrigjim të mënyrës se si janë formuluar pretendimet, duke e lidhur sqarimin me mënyrën e marrjes në pyetje gjatë procesit gjyqësor.
ChatGPT nuk ishte baza kryesore e analizës së Fraser
Gjatë pyetjeve, prokurori Joshua Hafetz e vuri në lëvizje qëndrimin e Fraser, duke i bërë një pyetje direkte pasi ajo u shpreh se transkriptimi s’kishte qenë thelbësor. Prokurori e pyeti: “A po thoni tani që dje nuk thatë që rezultatet e inteligjencës artificiale nuk kanë qenë kryesore ose thelbësore për vlerësimin?”. Në këtë moment, Fraser u përgjigj duke thënë se ky ishte një term që prokuroria e përdorte, ndërsa ajo ndihej se po i bëhej presion për ta pranuar një formulim të tillë.
Pas përgjigjes së ekspertës, prokurori e shtyu më tej pyetjen, duke e orientuar drejt besueshmërisë së deklaratave: “A po thoni që gënjyet dje?”. Këtë Fraser e mohoi. Më pas, ajo tha se nuk po pretendonte se kishte gënjyer, duke e lidhur kundërshtimin e saj me faktin se kishte qenë pjesë e “shumë pyetjeve” të bëra prej prokurorisë, derisa ajo kishte bërë komentim për formulimet. Në këtë pjesë të dëshmisë, ekspertja u përqendrua te mënyra se si rrjedha e pyetjeve kishte ndikuar në mënyrën se si ajo i kishte dhënë përgjigjet në seancën e mëparshme.
Procesi vazhdoi në kuadër të çështjes ku përfshihen figura publike të përmendura në aktakuzë, ndërkohë që dëshmia e Fraser synonte të sqaronte rolin e inteligjencës artificiale në punën e saj për përpunimin e audioincizimeve. Të martën, ajo e vendosi qartë transkriptimin me ChatGPT jashtë rolit vendimtar për arritjen e raportit të saj, duke e trajtuar qëndrimin e mbajtur një ditë më parë si rezultat i presionit gjatë marrjes në pyetje.
Me mbylljen e dëshmisë së saj, çështja i mbetet të vazhdojë më tej me hapat e parashikuar nga procedurat gjyqësore. Përmes deklarimeve të bëra në seancë, Helen Fraser ka krijuar një tablo më të qartë lidhur me atë se si e ka përdorur inteligjencën artificiale në punën e saj dhe çfarë roli i ka dhënë transkriptimit automatik gjatë analizës së provave audio, duke ruajtur një linjë të re sqarimi pas debatit të zhvilluar në gjykatë.
Botuar fillimisht në Koha.net
