Ekspertë të fushës së sigurisë kanë ngritur alarmin se largimi i forcave amerikane nga Iraku rrezikon të hapë rrugë për një rritje të ndikimit të Iranit në vendin fqinj. Sipas tyre, kur Shtetet e Bashkuara tërhiqen, krijohet një boshllëk i mundshëm sigurie që Teherani mund ta shfrytëzojë për të zgjeruar praninë dhe ndikimin e tij.
Paralajmërimi vjen në një moment kur marrëdhënia mes Uashingtonit dhe qeverive të rajonit po kalon në faza të reja, ndërsa skenarët e destabilizimit dhe luhatjeve të sigurisë mbeten në qendër të vëmendjes. Në këtë kuadër, ekspertët theksojnë se Iraku nuk është vetëm një terren tranzit për interesa rajonale, por edhe një hapësirë ku rivalitetet mes aktorëve ndikues mund të marrin forma më konkrete, sidomos kur garancia e pranishmërisë amerikane dobësohet.
Teza kryesore e ekspertëve është se largimi i forcave amerikane nga Iraku do të fuqizonte pozitat e Iranit, duke i dhënë Teheranit hapësirë të veprimit për të rritur ndikimin e tij brenda vendit. Ata argumentojnë se në mungesë të një mbështetjeje të drejtpërdrejtë të garantuar nga SHBA, struktura të ndryshme të sigurisë dhe forcat ekzistuese mund të përballen me sfida shtesë, gjë që mund të krijojë mundësi për aktorët që kërkojnë të shtrijnë kontrollin apo influencën.
Largimi i SHBA nga Iraku mund të hapë rrugën për rritje të ndikimit iranian
Në vlerësimet e tyre, ekspertët theksojnë se Teherani ka interes të qëndrueshëm për të ruajtur dhe zgjeruar ndikimin në rajon, dhe Iraku është pjesë e këtij objektivi. Sipas logjikës së tyre, një boshllëk sigurie nuk do të nënkuptojë automatikisht kaos të menjëhershëm, por do të shërbejë si terren ku rritet manovra e aktorëve të jashtëm dhe ku strategjitë e ndikimit mund të bëhen më agresive ose më të koordinuara.
Ekspertët gjithashtu paralajmërojnë se rritja e influencës mund të shfaqet në forma të ndryshme, jo domosdoshmërisht vetëm në aspektin ushtarak. Mundësia për përfitim politik, zgjerim i rrjeteve të lidhjeve ose mbështetje për aktorë lokalë që favorizojnë linja të caktuara interesash, shihet si një rrjedhojë e mundshme kur prania amerikane zvogëlohet. Në këtë kuadër, ata e lidhin tërheqjen me një “moment dritare” ku ndikimi ndërkombëtar mund të kalojë nga faza e kontrollit të përkohshëm në fazën e konsolidimit.
Ndonëse skenarët zhvillohen gradualisht, paralajmërimet janë të qarta: dalja e forcave amerikane nga Iraku do të ndryshonte balancat e sigurisë dhe do ta bënte më të lehtë për Iranin të promovonte interesat e tij në vendin fqinj. Ekspertët e shohin këtë si një problem që duhet të merret seriozisht nga aktorët ndërkombëtarë dhe lokalë, sepse çdo dobësim i garancive të sigurisë mund të ketë pasoja të gjera për stabilitetin rajonal.
Në fund, paralajmërimi i ekspertëve fokusohet te ideja se largimi i SHBA nga Iraku nuk është vetëm një çështje logjistike, por një lëvizje që ndikon direkt në arkitekturën e sigurisë së rajonit. Sipas tyre, Teherani mund të përpiqet ta shfrytëzojë këtë ndryshim për të zgjeruar ndikimin e vet, duke u mbështetur te hapësirat që krijohen kur aktori i jashtëm zvogëlon rolin e tij. Për këtë arsye, vlerësimet theksojnë se ndryshimet pas tërheqjes amerikane meritojnë vëmendje të vazhdueshme, sidomos për të kuptuar se si mund të lëvizë fuqia ndikimit mes Iranit dhe aktorëve të tjerë në Irak.
Botuar fillimisht në Albeu