Filmi “Dua”, nën regji të Blerta Bashollit, po e nis rrugëtimin e tij me një shenjë të qartë suksesi. Pas një viti, kur regjisorja dhe ekipi i saj shkuan në Cannes për ta bindur publikun e festivalit për peshën që rrëfimi i tyre mbante, ata janë rikthyer sërish në qytetin francez. Të mërkurën, “Dua” u shfaq në premierën botërore dhe, që në shenjat e para, reagimet kanë qenë pozitive.
Shfaqja u zhvillua në Festivalin Ndërkombëtar të Filmit në Cannes, në një seksion të veçantë të programit paralel të festivalit në rivierën franceze. Konkretisht, filmi u dha premierë në seksionin “Java e Kritikës”, i njohur si pjesë e pavarur dhe që i jep hapësirë veprave që synojnë të ndezin diskutime. Sipas rrjedhës së ngjarjes, salla ka qenë e mbushur plot, ndërsa qasja e publikut dhe vlerësimet e para janë shfaqur si inkurajuese.
Historia e “Dua” lidhet drejtpërdrejt me një periudhë që shumë veta e njohin nga afër, e veçanërisht adoleshentët që u përballën me vitet ’90 në Kosovë. Filmi sjell një realitet ku të rinjtë nuk kishin liri të mjaftueshme për të provuar jetën e tyre shoqërore si në vitet e mëvonshme. Dalja për në “pub” apo disko nuk ishte thjesht argëtim, por kthehej shpesh në rrezik, sepse çdo lëvizje e tyre mund të shihej me dyshim.
Në rrëfim, theksi vihet te ndjekjet e policisë serbe, të përshkruara si të drejtuara “gjoja për prishje të rendit publik”. Por telashet, siç paraqitet në historinë e filmit, kishin një arsye më të thellë: çështja lidhej me etninë. Në këtë logjikë, shqiptari paraqiste rrezik edhe nëse thjesht vallëzonte. Edhe momentet më të thjeshta njerëzore, si një puthje e ofruar, ktheheshin në situata që e shtynin personazhin drejt frikës dhe shmangies.
“Dua” (Pinea Matoshi), e ndërtuar si personazh 13-vjeçar, e përjeton presionin në mënyrën më të drejtpërdrejtë. Ajo nuk arrin ta ketë as puthjen e parë pa menduar se pas çdo gjesti mund të vijë ndjekja dhe reagimi i forcave të policisë serbe. Në rrëfimin e filmit, presioni shndërrohet në një lloj ndalese të brendshme: sikur puthja të ishte krim, jo një shenjë e thjeshtë afërsie.
Premiera në Cannes i jep zë historisë së viteve ’90
Kjo ditë në Cannes e vendos filmin “Dua” në qendër të vëmendjes së publikut të festivalit, duke i dhënë një hapje të fortë rrugëtimit të tij. Në program, “Java e Kritikës” funksionon si një dritare për veprat që vijnë me histori dhe tone të qarta tematike. Reagimi i parë që përmendet nga momenti i shfaqjes tregon se materiali ka gjetur terren të përshtatshëm për të nisur bisedën me audiencën.
Për Blerta Bashollin dhe ekipin e saj, rikthimi një vit më herët në Cannes lidhet me synimin për ta bërë të dëgjuar peshën personale të rrëfimit, por në të njëjtën kohë edhe për t’ia shtruar historinë publikut ndërkombëtar në mënyrë të prekshme. “Dua” vjen si një film që të kthen në vitet ’90, duke e vendosur fatin njerëzor të shqiptarëve në qendër të një kohe ku liria shoqërore kufizohej vazhdimisht nga frika, kontrolli dhe etnia. Premierë botërore në “Java e Kritikës” shënon vetëm fillimin, ndërsa rrugëtimi i mëtejshëm i historisë pritet të vazhdojë të ndërtojë impaktin e saj.
Botuar fillimisht në Koha.net
