Ushtria ukrainase po e zgjeron fushatën për shkatërrimin e automjeteve që furnizojnë forcat ruse përgjatë rrugëve kyçe në Ukrainën e pushtuar, duke përdorur teknologjinë e re të dronëve me inteligjencë artificiale. Sipas ekspertëve të fushës, kjo qasje synon të godasë logjistikën që mban në lëvizje njësitë ruse në vijën e frontit, si dhe lidhjet që kalojnë përmes territoreve të kontrolluara nga Rusia.
BBC Verify ka konfirmuar pamjet e të paktën 14 incidenteve të publikuara javën e kaluar, ku automjete që transportonin ushqim, karburant dhe municione janë shënjestruar përgjatë rrugëve kritike. Këto rrugë lidhin Rusinë me Krimenë dhe zona të tjera të pushtuara në Ukrainën jugore, duke e bërë ndikimin në furnizim të drejtpërdrejtë për operacionet ushtarake.
Në të njëjtën kohë, analiza nga Instituti për Studimin e Luftës (ISW) tregon se Ukraina po fillon të rifitojë më shumë terren sesa po humbet, për herë të parë që nga viti 2023. Pas më shumë se katër vjetësh luftë dhe pas shtimit të presionit rus në Ukrainën lindore e jugore, asnjëra palë nuk ka arritur të fitojë terren të rëndësishëm në muajt e fundit. Në këtë kuadër, goditjet ndaj konvojeve dhe bazave operative po shfaqen si element që i jep Ukrainës hapësirë për të ruajtur ritmin e saj të ofensivës.
Ukraina po godet logjistikën ruse me dronë Hornet dhe AI
Ekspertët theksojnë se përparimet e fundit në teknologjinë e dronëve kanë lejuar Ukrainën të sulmojë objektivat ruse që lëvizin drejt vijave të frontit në distanca më të mëdha, me saktësi më të madhe. Një rol të veçantë, sipas tyre, luan sistemi Hornet i mundësuar nga inteligjenca artificiale. Përmes tij, dronët mund të ndjekin objektivat ndërsa ata udhëtojnë, duke e bërë më të vështirë për forcat ruse të mbrohen nga sulmet e papritura përgjatë rrugëve të furnizimit.
Ministri i Mbrojtjes i Ukrainës, Mykhailo Fedorov, tha të mërkurën se strategjia e “bllokimit logjistik” synon të “rrisë presionin mbi ushtrinë ruse në prapavijë dhe t’i mohojë armikut aftësinë për të kryer operacione të qëndrueshme ofensive”. Në praktikë, kjo do të thotë se Ukrainës i intereson jo vetëm shkatërrimi i disa automjeteve, por edhe dobësimi i mekanizmave që i mundësojnë Rusisë të organizojë transport, furnizim dhe koordinim të njësive.
Gjatë ditëve të fundit janë regjistruar të paktën 10 incidente midis kufirit të Rusisë dhe qytetit të pushtuar të Mariupolit, ndërsa një sulm është dokumentuar edhe në jugperëndim të qytetit të Melitopolit. Rruga kritike përdoret nga ushtria ruse për të furnizuar forcat në vijën e frontit dhe për të mbajtur lidhje me Krimenë. Sipas Cristian Vlas nga grupi i monitorimit të konflikteve Acled, sulmet nënkuptojnë se Rusia është detyruar të shkurtojë konvojet në rrugët e furnizimit, duke e kthyer këtë në një “mekanizëm të shpejtë përballimi për të zvogëluar dëmet e mundshme”.
Vlas shtoi se objektivi kryesor i Ukrainës nuk është vetëm goditja e aseteve “të rëndësishme për imazhin e Rusisë si fuqi e madhe”, por edhe prishja e konvojve kryesore logjistike, postet komanduese dhe kullat e komunikimit. Këto elemente, sipas analizës së tij, “ushqejnë, furnizojnë me karburant dhe informojnë njësitë ruse në vijën e frontit” dhe formojnë bazën për aftësinë për të luftuar në fushën e betejës, si dhe për të nisur sulme me dronë dhe raketa me rreze të gjatë veprimi nga territoret e pushtuara.
Dronët Hornet të Ukrainës janë të pajisur me një sistem shënjestrimi me inteligjencë artificiale, i cili është trajnuar mbi mijëra orë video të objektivave ushtarake ruse të mbledhura gjatë katër viteve të fundit, thonë ekspertë nga kompania e inteligjencës së mbrojtjes Janes. Po ashtu, dronët mund të lidhen me rrjetin satelitor Starlink për t’u bashkuar me operatorët në distanca më të gjata dhe për të qenë më rezistentë ndaj ndërhyrjeve nga forcat ruse. Një ekspert ka shpjeguar se Ukraina mund të lëshojë qindra municione që ecin “endës” drejt një zone të synuar të përafërt mbi 100 milje larg, dhe më pas inteligjenca artificiale t’i detajojë objektivat ushtarake ruse sapo t’i gjejë.
George Barros nga ISW vlerëson se përdorimi inovativ i teknologjisë nga Ukraina tregon se lufta nuk është një ngërç. Ai thotë se Kievi po përdor pajisje të mekanizuara në manovra taktike që ishin të pamundura 12 muaj më parë. Sipas Barros, aftësia e Rusisë për të kryer misione infiltrimi ka të ngjarë të degradojë, ndërsa fushata e sulmeve me rreze të mesme veprimi e Ukrainës po e shtyn logjistikën ruse dhe bazat operative drejt më larg vijës së frontit, duke zvogëluar burimet që mbështesin këmbësorinë me misione infiltrimi.
Ndërkohë, Brigada e 412-të Nemesis, një nga njësitë e specializuara të dronëve të Ukrainës, tha këtë javë se komandantët rusë kishin kufizuar lëvizjen e pajisjeve të rënda në Ukrainën jugore dhe po tentojnë t’i shmangen dronëve duke përdorur fusha e rrugë të pashtruara. Udhëheqësi i emëruar nga Rusia për zonat e pushtuara në rajonin Kherson, Vladimir Saldo, ka urdhëruar edhe kufizime në trafikun civil përgjatë rrugës. Edhe pse Ukraina ka epërsi në këtë fazë, ekspertët paralajmërojnë se Rusia mund të zhvillojë kundërmasa, duke e bërë dinamikën e fushëbetejës ende të paqëndrueshme.
Botuar fillimisht në Bota Sot
