Një histori që i ka kaluar gati një shekull dhe që u duk si fantazi, tani kthehet në vëmendje të publikut. Një diamant i rrallë rozë, i njohur si “Grand Condé”, i vjedhur pothuajse saktësisht 100 vjet më parë, do të ekspozohet për herë të parë pas grabitjes së tij, e cila ndodhi në vitin 1926, në Francë.
Diamanti është i prerë në formë dardhe dhe ka peshë nëntë karatësh. Ai u mor gjatë një grabitjeje natën në kështjellën Château de Chantilly. Vjedhja e tij u shndërrua shpejt në një nga rastet më të njohura të kohës, jo vetëm për shkak të vlerës së madhe, por edhe për mënyrën e jashtëzakonshme si u fsheh brenda një objekti të pazakontë.
Sipas historisë që lidhet me rastin, hajdutët nuk e mbajtën gurin e çmuar në një vend tipik, por e futën diamantin brenda një molle të zbrazur. Kjo “mollë” u bë çelësi i ngjarjes, sepse diamanti u zbulua vetëm pasi u provua nga një situatë krejt e rastësishme, disa javë pas grabitjes.
Guri u gjet disa javë më vonë, kur një shërbyese në hotelin ku qëndronin hajdutët kafshoi mollën dhe vuri re diçka që nuk shkonte. Veprimi i saj çoi në zbulimin e diamantit. Kjo detaj i pazakontë u raportua në gazetat e kohës dhe, edhe sot, vazhdon të tingëllojë si një skenë nga një roman, por fakti mbetet se është pjesë e dokumentuar e historisë së grabitjes.
Diamanti “Grand Condé” mban edhe një tjetër peshë historike: ai është një nga të paktët bizhuteritë mbretërore që i kanë mbijetuar Revolucionit Francez. Pikërisht për këtë arsye, ekspozimi i tij në ditët e sotme ka vlerë jo vetëm estetike, por edhe kulturore, pasi lidh një periudhë të rëndësishme të historisë së Evropës me një ngjarje moderne në kohën e tij.
Një diamant rozë, një mollë dhe një rast historik rikthehen në ekran
Ekspozita ku do të shfaqet ky gur i çmuar do të zhvillohet në Muzeun Condé. Diamanti pritet të qëndrojë në qendër të vëmendjes deri më 3 janar. Programi i ekspozitës nuk kufizohet vetëm në prezantimin fizik të diamantit, por përfshin edhe dokumente arkivore që paraqiten për herë të parë, si dhe rezultate të studimeve shkencore që ndihmojnë në identifikimin e veçantë të diamantit.
Siguria rreth ekspozitës konsiderohet e veçantë, sidomos pas një vale grabitjesh në institucione kulturore evropiane. Në kontekst përmendet edhe vjedhja e bizhuterive në Muzeun e Luvrit në Paris, një ngjarje që ka rritur vëmendjen ndaj mënyrës si ruhen objekte me vlera të jashtëzakonshme. Për këtë arsye, masat e sigurisë janë në fokus, teksa një diamant i rrezikshëm për t’u fshehur e të pamundur për t’u injoruar rikthehet në skenë për publikun.
Diamantet rozë natyralë janë jashtëzakonisht të rrallë në botë dhe për këtë arsye mund të shiten për shuma që shkojnë në dhjetëra miliona dollarë. Rekordi në ankand për një diamant të këtij lloji është 71.2 milionë dollarë, një vlerë e arritur në vitin 2017. Ndërsa, origjina e saktë e “Grand Condé” mbetet ende mister, edhe pse ai përmendet për herë të parë në vitin 1740 në inventarin e pasurisë së princit Louis Henri de Bourbon. Më pas, diamanti hyri në koleksionin e familjes mbretërore franceze.
Sot, “Grand Condé” është pjesë e koleksionit të Muzeut Condé, i vendosur në kështjellën Château de Chantilly, rreth 50 kilometra në veri të Parisit. Ekspozimi i tij, pas historisë së vjedhjes në vitin 1926 dhe zbulimit përmes mollës së zbrazur, e kthen edhe një herë këtë diamante rozë në qendër të vëmendjes, duke i dhënë publikut mundësinë ta shohë përpara se të përfundojë në datën 3 janar.
Botuar fillimisht në Telegrafi
