Sot, familje të shumta në Kosovë dhe në diasporë kanë zgjedhur ta nderojnë me kujtime të ngrohta dhe me lutje për njerëzit e tyre të dashur që kanë ndërruar jetë. Për secilin prej tyre, koha që kalon nuk e shuan mallin, por e bën edhe më të prekshëm boshllëkun që lanë pas.
Në njërin nga mesazhet e publikuara, familjarët shënojnë një përvjetor të veçantë: “Sot u bë 1 vit që kur ndërroi jetë më i dashuri ynë, Gani Rraci.” Ata shkruajnë se koha po kalon shpejt, por dhimbja, malli dhe zbrazëtia nuk zvogëlohen kurrë. Nënvizohet se Gani do të mbetet i gjallë në kujtesë për bujarinë, këshillat dhe dashurinë që ai u kishte dhuruar. Mesazhi mbyllet me urimin që Gani të prehet në paqe dhe që shpirti i tij të bëhet dritë. Në përmbyllje, familjarët thonë se e përqafojnë kujtimin me mall të pashuar, bashkëshortja dhe fëmijët së bashku me nipat.
Ndërkohë, dhimbja e përvjetorëve vazhdon edhe për persona të tjerë të dashur. “Sot, me dhimbje, mall dhe krenari, kujtojmë vëllain dhe xhaxhain tonë të vetëm, Bardhyl Ajetin.” Në këtë tekst theksohet se vitet kalojnë, por mungesa mbetet po aq e rëndë. Kujtohet fjala e ngrohtë, buzëqeshja dhe prania e vazhdueshme në zemrat e tyre. Po kështu, mesazhi përmend se, për Bardhylin, u bë 21 vite nga humbja: “I dashur vëlla, u bënë 21 vite që kur të humbëm.” Familjarët e përshkruajnë këtë si një plagë të përjetshme, ku për secilën ditë vjen një ndjenjë e dyfishtë: dhimbje dhe “helm i përjetshëm”. Në tekst thuhet gjithashtu se Bardhyl, i njohur si vëllai i vetëm i motrës, “ike nga kjo botë në lulen e rinisë, pa…” duke lënë të nënkuptohet se humbja ka qenë e parakohshme dhe e pamundur për t’u përballuar.
Një tjetër kujtim lidhet me nënat, siç shfaqet në një mesazh ku shkruhet: “Nënë, ditët kalojnë, kurse shembulli yt qëndron. Tre vite pa ty kanë kaluar, por dashuria, urtësia dhe forca jote vazhdojnë të na udhëheqin çdo ditë.” Familjarët theksojnë se nëna u mësoi me jetë, jo vetëm me fjalë, duke ndërlidhur dinjitetin, mirësinë dhe qëndrimin e saj si udhërrëfyes edhe pas largimit. I njëjti përvjetor lidhet edhe me një datë të saktë: “Sot më 18.05.2026 u bënë 12 vite nga vdekja e Nanës dhe gjyshës tonë të dashur.” Aty theksohet se viti që kalon nuk e shuan dhimbjen, ndërsa kujtimi, dashuria dhe respekti për të mbetet i pandryshuar.
Mesazhet vazhdojnë me një ton po aq të përmbajtur, por të thellë. Disa familjarë flasin për heshtjen dhe kujtimet që rikthehen: “Në thellësinë e natës heshtja merr frymë, na prekin kujtimet mbi plagët e heshtjes dhe zemra loton e syri qan.” Në këto shënime, kujtesa për nënën shfaqet si një figurë që shfaqet në fjalët e saj, të cilat “thenin çdo mur.” Po ashtu, në një tjetër tekst thuhet: “Në fund mbetet vetëm një…” duke e lënë përfundimin të hapur për të theksuar se dhimbja është e gjatë dhe nuk mbyllet thjesht me fjalë.
Një pjesë e mesazheve lidhet edhe me përkujtime në data të caktuara dhe me organizime për pritjen e ngushëllimeve. “Këtë të dielë, më 01.02.2026, familja do të presë ngushëllime edhe në Zvicër, nga ora 09:00-16:00.” Në këtë njoftim jepet edhe adresa: “Adresa Shoqata ATDHEU, Chriesilöserstr.52, 7310 Bad Ragaz.” Për të lehtësuar kontaktin, në tekst renditen edhe emra e numra: “Venet Tafilaj, +41 78 710 51 75” dhe të dhënat e tjera vazhdojnë sipas njoftimit. Po ashtu, kujtimi për personat e tjerë shënohet me vite të sakta: “Më 25 prill 2018, familja jonë u përball me një humbje të rëndë…” ndërsa për të kaluarën përmendet edhe një shënim ku “19 vjet pa ty, nipi im i dashur, Kreshnik.” Në një tjetër pjesë thuhet: “Sot u bënë 19 vjet pa ty, biri ynë i shtrenjtë, Nik…” dhe “Kanë kaluar njëzet vjet që u ndave nga kjo botë, babi.” Për secilin rast, mesazhet përsërisin të njëjtën ide: koha mund të kalojë, por plagën nuk e mbulon.
Dhimbja mbetet, ndërsa kujtimi vazhdon të përcjellë dashuri
Edhe për familjarët e tjerë, përvjetorët shprehen në mënyrë të qartë. Ka një mesazh për nënat dhe baballarët ku përmenden vite të ndryshme: “Sot u bënë 20 vite pa ty, babi jonë i dashur.” Në atë tekst theksohet se, edhe pse mungon çdo ditë, familja është rritur me frymën e tij, falë forcës së nënës. Po ashtu, shënohet: “Sot bëhen 40 ditë që shtëpia jonë mbeti pa shtyllën e saj,” duke përmendur emrin Ibrahim dhe duke thënë se dera që ai e mbante me përkushtim do të kujtohet gjithmonë. Në mesazhe të tjera, dhimbja lidhet me data konkrete dhe me mënyrën se si kujtimet kthehen në çdo ditë.
Ka edhe shënime poetike që përshkruajnë heshtjen dhe dritën pas ndarjes nga jeta. Disa tekste përmbyllen me vargje si: “Larg syve, përjetësisht afër zemre,” si dhe me mesazhe që theksojnë se njerëzit e mirë “nuk largohen kurrë vërtet” dhe se mbeten në zemrat e atyre që i kanë dashur. Përmes këtyre përshkrimeve, vihet re një vijë e përbashkët: çdo përvjetor është një mënyrë për të nderuar kujtimin, për të ruajtur dashurinë dhe për t’i treguar familjarëve të tjerë se boshllëku vazhdon, por nderimi e lidh mbrëmjen me kujtimin e përjetshëm.
Botuar fillimisht në Bota Sot
