Në prag të zgjedhjeve të parakohshme parlamentare në Kosovë, të mbajtura më 07.06.2026, disa media serbe dhe ruse në gjuhën serbe intensifikuan një narrativë të përsëritur: se Lista Serbe është i vetmi subjekt politik që përfaqëson interesat e komunitetit serb. Në këto raportime, partitë e tjera serbe – e veçanërisht subjekti politik “Partia për Liri, Drejtësi dhe Mbijetesë”, i drejtuar nga Nenad Rashiq – u trajtuan si jo legjitime ose si të lidhura me institucionet e Kosovës.
Gjatë kësaj periudhe, narrativa u lidh edhe me pretendime se ky subjekt do të ishte “instrument” politik i Albin Kurtit. Kjo linjë komunikimi është vërejtur në artikuj të publikuar nga Russia Today Balkan dhe Sputnik Serbia, si dhe në deklaratat e zyrtarëve të lartë të Serbisë. Mes tyre janë presidenti Aleksandar Vuçiq dhe drejtori i Zyrës për Kosovën në Qeverinë e Serbisë, Petar Petkoviq, të cilët e kanë shtyrë idenë se vota serbe duhet të kanalizohet drejt Listës Serbe.
Përtej ndarjes së subjekteve në narrativë, në garën e 07.06.2026 mori pjesë edhe një forcë tjetër politike serbe: “Partia për Liri, Drejtësi dhe Mbijetesë” e Nenad Rashiq. Ndërkohë, një subjekt i tretë serb, iniciativa “Fitojmë së Bashku”, nuk u certifikua për pjesëmarrje në zgjedhje. Megjithatë, në një pjesë të madhe të raportimeve nga Serbia dhe mediat ruse, këto subjekte nuk u paraqitën si aktorë politikë të barabartë, por si faktorë që rrezikojnë “unitetin serb” ose si “projekte politike të Prishtinës”.
Vetëm Lista Serbe si “garanci”: si u ndërtua narrativë dezinformuese
Në raportimet e Sputnik Serbia dhe RT Balkan, Lista Serbe paraqitet në mënyrë të vazhdueshme si mbrojtësja e vetme e shkollave serbe, spitaleve dhe identitetit kombëtar serb në Kosovë. Përmes kësaj mënyre të prezantimit, krijohet përshtypja se votuesit serbë kanë vetëm një opsion real. Kjo linjë nuk u përhap vetëm përmes mediave, por u mbështet edhe nga zyrtarë të Serbisë, duke e shndërruar narrativën në mesazh politik.
Fushata zgjedhore, e cila nisi më 28.05.2026, u shoqërua me thirrje për votim dhe mbështetje ndaj Listës Serbe. Zyrtarë të Serbisë e cilësuan këtë parti si “garanci për ruajtjen e interesave kombëtare serbe në Kosovë”. Petar Petkoviq, gjatë një konference më 03.06.2026, deklaroi se çdo votë për Listën Serbe është një votë për mbijetesën dhe qëndrimin e popullit serb në Kosovë. Në të njëjtën logjikë, ai theksoi se nuk ka vend për ndarje politike mes serbëve në institucionet ku grupet më radikale politike të shqiptarëve kanë shumicën.
Po ashtu, Ministri i Punëve të Jashtme të Serbisë, Marko Gjuriq, kur foli për zgjedhjet e përkohshme, tha se është e rëndësishme që Lista Serbe të fitojë të 10 mandatet e garantuara për komunitetin serb. Sipas tij, nuk duhet të ketë ndarje politike ndërmjet subjekteve serbe në Kosovë. Sputnik Serbia e portretizoi procesin zgjedhor si “një luftë për mbijetesën dhe ruajtjen e popullit serb dhe institucioneve serbe në Kosovë”. Në kuadër të kësaj qasjeje, mediumi publikoi edhe një deklaratë të kryetarit të Listës Serbe, Zlatan Elek, i cili shprehej se procesi i zgjedhjeve nuk është i zakonshëm.
Pavarësisht dominimit të Listës Serbe në disa cikle zgjedhore për vite me radhë, pretendimet se vetëm ky subjekt mund të përfaqësojë serbët nuk e përjashtojnë të drejtën e subjekteve të tjera për të garuar. Në sistemin demokratik të Kosovës, ligjet lejojnë regjistrimin dhe certifikimin e më shumë se një partie politike serbe. Partia për Liri, Drejtësi dhe Mbijetesë ka arritur në dy palë zgjedhjet e fundit qendrore të sigurojë një ulëse, duke qenë se gjithsej janë 10 ulëse të garantuara me Kushtetutë për komunitetin serb në Kosovë, dhe kjo u reflektua edhe në zgjedhjet e mbajtura më 07.06.2026.
Ligjet e Kosovës parashikojnë se regjistrimi i partive, koalicioneve, nismave qytetare dhe kandidatëve të pavarur që deklarojnë se përfaqësojnë komunitetin serb, lidhet me vendet që fitohen në zgjedhjet e hapura. Në tekstin që përmendet, theksohet se “Çdo subjekt politik në kërkesën e tij tregon nëse dëshiron të hyjë në garë për të fituar ndonjërin prej vendeve të garantuara për përfaqësim të serbëve dhe komuniteteve tjera jo-shumicë të Kosovës”, referuar nenit 64 të Kushtetutës. Më tej, sipas Ligjit për Zgjedhjet e Përgjithshme në Kosovë, partitë dhe subjektet tjera që e bëjnë këtë deklarim do të kenë numrin e vendeve në Kuvend bazuar në rezultatet e zgjedhjeve, me minimumin e dhjetë vendeve të garantuara.
Botuar fillimisht në Telegrafi