Një rast mjekësor jashtëzakonisht i rrallë ka tërhequr vëmendjen e studiuesve dhe publikut: një grua 65-vjeçare u dërgua në urgjencë pasi u emocionua shumë pas dasmës së vajzës së saj. Edhe pse shprehja “mund të vdes nga lumturia” zakonisht përdoret si figurë, në këtë situatë duket se emocioni i fortë pozitiv ka ndikuar drejtpërdrejt në shëndetin e saj.
Sipas të dhënave të rastit, ngjarja ndodhi menjëherë pas ceremonisë. Tre ditë pas dasmës, gruaja filloi të ndjente dhimbje në kraharor dhe pati vështirësi në frymëmarrje. Këto simptoma i çuan familjarët dhe vetë pacienten që të kërkonin ndihmë mjekësore pa vonesë, duke e dërguar atë menjëherë në urgjencë.
Kur ekipi mjekësor i shqyrtoi rezultatet e analizave, u vu re diçka e pazakontë. Në situata të ngjashme, mjekët zakonisht dyshojnë për një atak në zemër të shkaktuar nga një mpiksje gjaku që pengon qarkullimin e gjakut. Megjithatë, në këtë rast nuk u gjet asnjë mpiksje. Në vend të kësaj, u zbulua se barkushja e majtë e zemrës ishte deformuar dhe kishte marrë një formë të pazakontë, duke bërë që zemra të pomponte gjakun më dobët se normalisht.
Kjo gjendje lidhet me kardiomiopatinë Takotsubo (TTS), një sëmundje e rrallë që ngjan shumë me infarktin e zemrës, për shkak të simptomave që i imitojnë. Edhe pse shpesh mund të jetë e kthyeshme dhe pacientët shërohen, TTS nuk konsiderohet e padëmshme. Në disa raste mund të jetë serioze dhe të përbëjë rrezik për jetën, prandaj trajtimi dhe monitorimi mjekësor janë të domosdoshëm.
“Sindroma e zemrës së lumtur” mund të shfaqet edhe nga emocione pozitive
Rasti i kësaj gruaje lidhet me idenë se një emocion jashtëzakonisht i fortë pozitiv mund të shkaktojë reagim të menjëhershëm të organizmit dhe të ndikojë përkohësisht në formën dhe funksionin e zemrës. Kur lumturia ose emocionet e forta pozitive shfaqen papritur, ato mund të shoqërohen me ndryshime fizike që, në individë të caktuar, çojnë në kardiomiopati Takotsubo.
Sëmundja ka dy variante kryesore. Varianti që lidhet me trishtimin quhet “sindroma e zemrës së thyer”, ndërsa ai që lidhet me gëzimin njihet si “sindroma e zemrës së lumtur”. Edhe pse këto dy emërtime përdoren për ta bërë më të kuptueshme lidhjen emocionale, është e rëndësishme të theksohet se gjendja shfaqet si rezultat i përgjigjes së trupit, jo thjesht si pasojë psikologjike.
Studimet e përmendura në rastin e botuar tregojnë se rreth 1–3% e njerëzve që dyshohet se kanë infarkt, por që nuk kanë bllokim të arterieve, në të vërtetë vuajnë nga Takotsubo. Nga këto raste, vetëm rreth 4% lidhen me emocione pozitive, duke e bërë “sindromën e zemrës së lumtur” një situatë jashtëzakonisht të rrallë. Për sa i përket historikut mjekësor, sëmundja u përshkrua për herë të parë në Japoni në vitin 1983. Ajo mori emrin Takotsubo sepse forma e barkushes së majtë të zemrës i ngjan një ene tradicionale japoneze që përdoret për kapjen e oktapodëve.
Ndërsa shkencëtarët ende nuk e kuptojnë plotësisht mekanizmin e saktë me anë të cilin emocionet ndikojnë në zemër, vlen të theksohet se TTS mund të nxitet si nga emocione shumë negative (si humbja e një personi të dashur ose ndarja), ashtu edhe nga emocione shumë pozitive (si një dasmë, lindja e një fëmije ose fitimi i një çmimi). Kjo e bën edhe më të rëndësishëm identifikimin e simptomave dhe kërkimin e menjëhershëm të ndihmës mjekësore, edhe kur ngjarja që e paraprin duket “e gëzueshme”.
Botuar fillimisht në Koha.net
