Kur zogjtë cicërojnë, shumë njerëz ndihen më të qetë. Megjithatë, jo të gjitha këngët e zogjve pëlqehen njësoj nga veshi i njeriut. Një studim i ri ka nxjerrë në pah se disa cilësi akustike mund të shpjegojnë pse disa këngë zogjsh duken më qetësuese dhe më të këndshme se të tjerat.
Gjatë pjesës më të madhe të historisë evolucionare, tingujt e zogjve kanë shërbyer si sinjal sigurues se mjedisi përreth nuk kishte rreziqe. Në këtë kuptim, shkencëtarët kanë nisur të shohin më nga afër se si reagojnë njerëzit ndaj këngëve të ndryshme të zogjve dhe cilat karakteristika të zërit mund të ndikojnë në preferencën tonë.
Sipas gjetjeve të publikuara nga CNN, njerëzit priren të preferojnë tinguj më të butë zogjsh. Studiuesit nënvizojnë se kjo lidhet me dy aspekte kryesore të tingullit: një gamë më e ngushtë frekuencash, si dhe vlerësimi i zërave që kanë më shumë kompleksitet. Me fjalë të tjera, një këngë zogjsh mund të perceptohet si më e këndshme kur ka një strukturë që e bën të dëgjohet ndryshe nga zërat më të ashpër ose më monotonë.
Preferenca, thonë studiuesit, nuk duket të varet nëse dëgjuesit dinë apo jo diçka rreth zogjve. Pra, ideja nuk është thjesht “njohja” e specieve, por mënyra se si tingulli arrin te veshi dhe si përpunohet nga truri. Për të arritur në këto përfundime, ekipi i hulumtimit kreu një anketim të organizuar me pjesëmarrës.
Studiuesit u kërkuan 84 personave të dëgjonin incizime të këngëve nga 123 specie të zogjve të egër. Pastaj, çdo pjesëmarrës u udhëzua të vlerësonte sa i këndshëm ishte secili zë. Në fund të kësaj procedure, një nga rezultatet më të spikatura ishte se mëllenja doli si tingulli më “i pëlqyer” nga të anketuarit.
Mëllenja u rendit e para: ja pse këngët më të buta duken më melodike
Mëllenja, e njohur zakonisht në kopshte apo parqe, u identifikua si ylli i kësaj ankete. Emri shkencor i saj është Turdus merula. Ajo është e zakonshme në Evropë dhe ka një zë që studiuesit e përshkruajnë si të pasur dhe të butë. Për më tepër, tingulli i saj u krahasua me një mënyrë të ngjashme me flautin, çka ndoshta ndihmon ta bëjë këngën më të rehatshme për t’u dëgjuar.
Në anën tjetër, në fund të listës si zëri më pak i këndshëm doli kukuvajka. Ndërsa këngët e saj mund të njihen nga shumë njerëz, vlerësimet e pjesëmarrësve treguan se perceptimi për të ishte më negativ krahasuar me speciet e tjera të përfshira në studim. Këto gjetje japin një pamje më të qartë se si njerëzit reagojnë jo thjesht ndaj “specieve”, por ndaj cilësive akustike që secila specie përcjell.
Rezultatet e studimit nuk mbeten vetëm në nivel kurioziteti. Studiuesit theksuan se gjetjet mund të ndihmojnë planifikuesit urbanë dhe dizajnerët e parqeve. Në vend që të përqendrohen vetëm te reduktimi i zhurmës, ata mund t’i kushtojnë më shumë vëmendje llojeve të tingujve që dëgjojnë njerëzit, përfshirë këtu edhe zërat e zogjve. Ideja është që hapësirat publike të projektohen duke marrë parasysh jo vetëm nivelin e zhurmës, por edhe karakterin e tingujve që sjellin qetësim ose, në të kundërtën, që mund të perceptohen si më të pakëndshme.
Botuar fillimisht në Koha.net