Kosova ka afat deri më 6 tetor që të zgjedhë presidentin e ri të shtetit. Vendimi është pjesë e procesit institucional që lidhet direkt me mandatet dhe me funksionimin e autoriteteve kryesore në vend. Nëse Kuvendi i Kosovës nuk arrin të përmbyllë zgjedhjen brenda afatit, skenari i parashikuar nuk është thjesht një shtyrje teknike, por një pasojë e qartë politike dhe kushtetuese: shpërndarja e legjislativit dhe shkuarja në zgjedhje të jashtëzakonshme.
Ndërsa rrethanat juridike për shpërndarjen e Kuvendit janë të qarta, në këtë fazë mbetet më e vështirë të kuptohet se çfarë ndodh me ushtrimin e kompetencave presidenciale pas një situate të tillë. Në praktikë, pyetja kryesore nuk është vetëm nëse vendi do të shkojë në zgjedhje të jashtëzakonshme, por edhe kush do të marrë rolin që lidhet me detyrat e presidentit, derisa të zgjidhet dhe të vihet në funksion kreu i ri i shtetit.
Koha deri më 6 tetor e vendos të gjithë procesin në qendër të vëmendjes së institucioneve, pasi çdo vonesë rrit gjasat që të aktivizohet mekanizmi i parashikuar. Për këtë arsye, çështja e zgjedhjes së presidentit nuk lidhet vetëm me një procedurë në Kuvend, por edhe me vijimësinë e funksionimit të institucioneve dhe me mënyrën si do të menaxhohen kompetencat deri në finalizimin e procesit zgjedhor që pason.
Në skenarin ku Kuvendi nuk ia del që të zgjedhë presidentin brenda afatit, legjislativi shpërndahet dhe vendi shkon në zgjedhje të jashtëzakonshme. Kjo nënkupton se, për një periudhë të caktuar, përgjegjësitë institucionale do të duhet të mbahen në funksion për të mos krijuar boshllëk qeverisës. Por, edhe pse shpërndarja është e parashikuar, mbetet e paqartë se kush do ta ushtrojë detyrën e presidentit pas aktivizimit të këtij hapi.
Afati i 6 tetorit ndez dilemat për ushtrimin e kompetencave presidenciale
Një element i rëndësishëm është diferenca mes asaj që është e qartë në lidhje me pasojën politike të mosarritjes së marrëveshjes brenda afatit dhe asaj që kërkon sqarim rreth zinxhirit të kompetencave. Nëse Kuvendi nuk përmbyll zgjedhjen e presidentit brenda afatit, shpërndarja dhe zgjedhjet e jashtëzakonshme krijojnë një situatë të re politike. Në këtë rrethanë, lind pyetja se kush do të ushtrojë rolin që normalisht i takon presidentit, derisa të kompletohet procesi i zgjedhjes dhe të nisë mandati i kreut të ri të shtetit.
Derisa të qartësohet kjo pjesë, diskutimet dhe interpretimet mbeten të fokusuara te mënyra se si do të sigurohet vazhdimësia e funksioneve institucionale. Kompleksiteti rritet nga fakti se procesi i zgjedhjeve të jashtëzakonshme do të ketë një dinamikë të vet, ndërsa ushtrimi i kompetencave presidenciale duhet të jetë i organizuar dhe pa ndërprerje. Pikërisht për këtë arsye, pyetja se kush do të ushtrojë detyrën e presidentit në rast se Kosova nuk zgjedh kreun e ri të shtetit brenda afatit deri më 6 tetor, mbetet një nga çështjet më të rëndësishme për qytetarët dhe për institucionet.
Në këtë kontekst, procesi po shihet me vëmendje të veçantë deri në datën vendimtare. Afati deri më 6 tetor shërben si pikë kontrolli për të përcaktuar nëse Kuvendi do të arrijë të zgjedhë presidentin e ri. Në të kundërt, vendi shkon në zgjedhje të jashtëzakonshme pas shpërndarjes së legjislativit, ndërsa çështja e ushtrimit të kompetencave presidenciale vijon të mbetet e hapur. Deri atëherë, përgjigjja përfundimtare për mënyrën e menaxhimit të rolit të presidentit, në një skenar pa zgjedhjen e kreut të ri brenda afatit, mbetet një dilemë që pret konfirmim institucional.
Botuar fillimisht në Albeu