Enklava spanjolle e Ceutas është kthyer në qendër të një prej krizave më të mëdha të viteve të fundit në kufirin e Bashkimit Evropian. Vetëm brenda 24 orëve, më shumë se 50 mijë migrantë kanë kaluar nga Maroku në territorin e Ceutas, duke e kthyer një moment të shkurtër në një problem të madh humanitar dhe administrativ për autoritetet vendase.
Sipas të dhënave të bëra publike, 67 persona kanë humbur jetën gjatë përpjekjeve për të kaluar kufirin. Ndërkaq, autoritetet spanjolle kanë deklaruar se shumica e atyre që u përpoqën të kalonin kufirin janë kthyer sërish në Marok. Shifrat janë alarmante edhe për dimensionin demografik: numri i migrantëve që kaluan kufirin është i barabartë me më shumë se dy të tretat e popullsisë së Ceutas, një raport që e bën situatën edhe më të rëndë për qytetin.
Ceuta është pika tokësore e BE-së me Afrikën, prandaj kriza përsëritet
Ceuta, së bashku me Melillan, përbën kufirin e vetëm tokësor të Bashkimit Evropian me kontinentin afrikan. Edhe pse ndodhet në bregun verior të Afrikës, Ceuta është nën administrimin e Spanjës që prej vitit 1580. Pozicioni gjeografik dhe statusi politik i saj e vendosin atë në vijën e parë të migrimit që vjen nga Afrika veriore drejt Evropës.
Në qytet jetojnë së bashku komunitete të krishtera dhe myslimane. Marrëdhëniet mes banorëve spanjollë dhe marokenë janë, në përgjithësi, të mira. Megjithatë, marrëdhënia politike nuk është e njëjtë: Maroku nuk e njeh Ceutan dhe Melillan si pjesë të Spanjës dhe i konsideron territore të pushtuara. Kjo krijon një kontekst të ndërlikuar, ku tensionet diplomatike dhe tensionet mbi kufirin mund të ndikojnë në mënyrën se si përballen situatat e migrimit.
Pse Ceuta kthehet në destinacion të shpeshtë për migrantët? Spanja është një nga hyrjet kryesore për njerëzit që vijnë nga kontinenti afrikan dhe që largohen nga varfëria, konfliktet ose kërkojnë një jetë më të mirë. Në këtë kuadër, Ceuta dhe Melilla renditen ndër kufijtë më të fortifikuar të Bashkimit Evropian. Shumë persona përpiqen të arrijnë në Ceuta duke notuar rreth pesë kilometra nga qyteti maroken Fnideq ose nga zona e Belyounech, një itinerar i rrezikshëm që lidhet direkt me barrierat tokësore.
Edhe pse shumica arrijnë të ndalen dhe kthehen menjëherë në Marok, një pjesë e tyre dërgohen në qendra pritëse, ku presin shqyrtimin e kërkesave për azil. Raste të tilla nuk janë të reja. Në Melilla, në vitin 2022, humbën jetën 23 persona gjatë tentativës për të kaluar kufirin. Ndërsa në Ceuta, në vitin 2014, të paktën 14 migrantë vdiqën në rrethana të ngjashme.
Përmasat e problemit shtrihen edhe përtej një incidenti të vetëm. Sipas Organizatës Ndërkombëtare për Migracionin, që nga viti 2014 janë regjistruar mbi 35 mijë migrantë të vdekur ose të zhdukur në Detin Mesdhe. Vetëm në shtatë muajt e parë të vitit 2026 janë regjistruar afro 1.500 raste të vdekjeve ose zhdukjeve, duke treguar se rreziku mbetet i lartë dhe se rrugët e migrimit vazhdojnë të shkaktojnë tragjedi.
Në lidhje me atë që e solli kalimin masiv të kufirit në një periudhë kaq të shkurtër, autoritetet marokene ende nuk kanë dhënë një shpjegim zyrtar se si ka qenë e mundur që kaq shumë njerëz të kalojnë kufirin brenda një kohe kaq të shkurtër. Analistët kanë hedhur idenë se ngjarja mund të lidhet me tensionet e reja diplomatike mes Marokut, Algjerisë dhe Spanjës. Ata kujtojnë se një situatë e ngjashme ka ndodhur edhe më herët, duke e lidhur shpërthimin e lëvizjeve të mëdha me klimën politike dhe marrëdhëniet mes vendeve përgjegjëse për menaxhimin e kufijve në rajon.
Botuar fillimisht në Koha.net