Kosova ka humbur zyrtarisht më shumë se 40 milionë euro nga fondet e Bashkimit Evropian, si pasojë e bllokadës politike në Kuvend. Lajmi vjen pas një periudhe të gjatë mosmarrëveshjesh institucionale, që ka penguar procedurat për miratimin e dokumenteve të nevojshme dhe ka ndikuar drejtpërdrejt në implementimin e programeve të financuara nga BE-ja.
Sipas të dhënave që lidhen me situatën aktuale të institucioneve, humbja e fondeve nuk është vetëm një çështje administrative. Ajo prek plane konkrete zhvillimi, të mbështetura nga mekanizmat e BE-së, duke krijuar vonesa dhe duke ulur hapësirën që vendi të përfitojë nga ciklet e financimit. Në këtë kontekst, kryeministri Albin Kurti ka paralajmëruar se rreziku nuk ndalet te humbja e një shume të vetme, por lidhet edhe me mundësinë që fondet e tjera të mos kalojnë në afate të rregullta.
Ngërçi politik në Kuvend është cilësuar si faktori kryesor që ka sjellë bllokim të proceseve. Kur miratimet dhe punimet parlamentare nuk ecin sipas dinamikës së kërkuar, mekanizmat e financimit nga BE-ja mund të modifikohen, të shtyhen ose të humbin përfundimisht, varësisht nga rregullat e programit dhe afatet që zbatohen nga institucionet përkatëse. Kështu, përfitimi i Kosovës nga fondet e BE-së merr goditje të drejtpërdrejtë, ndërsa kostot e vonesave reflektohen gradualisht.
Ngërçi politik rrit koston: mbi 40 milionë euro fonde të BE-së të humbura
Shuma mbi 40 milionë euro është raportuar si humbje zyrtare, çka e bën çështjen më të prekshme për të gjitha palët. Në praktikë, kjo do të thotë se një pjesë e mjeteve të planifikuara për projekte dhe programe të mbështetura nga Bashkimi Evropian nuk janë materializuar te objektivat për të cilat ishin parashikuar. Pasojat mund të ndihen në fusha të ndryshme të zhvillimit, ku fondet e BE-së zakonisht përdoren për reforma, projekte infrastrukturore, mbështetje institucionale dhe iniciativa që synojnë përmirësime afatgjata.
Në këtë situatë, paralajmërimi i kryeministrit Albin Kurti del si sinjal për administratën dhe institucionet përkatëse lidhur me urgjencën e zhbllokimit të proceseve. Rreziku, siç është komunikuar, lidhet me faktin se mekanizmat e financimit funksionojnë brenda afateve. Nëse këto afate nuk respektohen për shkak të bllokadës politike, atëherë mund të krijohen barriera shtesë edhe për raunde të ardhshme të përfitimit, duke ulur kështu potencialin që Kosova të shfrytëzojë plotësisht mbështetjen financiare.
Ngërçi në Kuvend ka prodhuar një efekt zinxhir. Së pari, vonesa në miratimet e brendshme ndikon në ecurinë e dokumenteve të nevojshme për implementimin e programeve të BE-së. Më pas, kjo sjell paqartësi dhe rishpërndarje të mundshme të fondeve nga ana e mekanizmave të financimit, derisa të arrihet një konsensus politik. Në fund, kur afatet nuk mund të ndiqen, humbjet bëhen realitet dhe shuma që nuk përfitohet kthehet në një kosto për ekonominë dhe planifikimet e vendit.
Përballë kësaj situate, çështja e fondeve të BE-së po kthehet në temë qendrore të diskutimeve politike dhe institucionale, pasi shuma e humbur shënon një nivel të konsiderueshëm. Mbi 40 milionë euro janë tregues i ndikimit që mund të ketë një bllokim i gjatë, si në aspektin financiar, ashtu edhe në atë të reformave dhe projekteve që lidhen me standardet dhe prioritetet e Bashkimit Evropian. Për rrjedhojë, zhbllokimi i Kuvendit shihet si kusht i rëndësishëm që të mos vazhdojë reduktimi i mundësive për përfitime të reja.
Botuar fillimisht në Albeu