Historiani serb Milivoj Beshlin ka thënë se perspektiva e anëtarësimit të Malit të Zi në Bashkimin Evropian po i shkakton një nervozizëm të madh regjimit të presidentit serb Aleksandar Vuçiq. Sipas tij, rruga që po ndjek Podgorica drejt BE-së nuk është vetëm një proces diplomatik, por po shihet në Beograd si një zhvillim që godet konceptin politik të “Serbisë së Madhe”.
Gjatë një bisede në podcastin “PIKË” me publicistin Veton Surroi, Beshlin vuri në fokus rolin që, sipas tij, po luan konsolidimi i shtetësisë malazeze në këtë histori. Ai argumentoi se forcimi i identitetit dhe i legjitimitetit shtetëror të Malit të Zi, së bashku me hapjen e rrugës drejt BE-së, po e trondit narrativën që mbështet idenë e një shtrirjeje më të gjerë territoriale të Serbisë.
Ai i lidhi reagimet e fundit të Beogradit me nervozizmin, duke përmendur si ngjarje konkrete incidentet që, sipas tij, kanë ndodhur gjatë samitit BE–Ballkani Perëndimor në Tivat. Po ashtu, Beshlin përmendi edhe sulmet verbale që, sipas tij, janë shfaqur me rastin e 20-vjetorit të pavarësisë së Malit të Zi. Në logjikën e tij, këto zhvillime tregojnë se autoritetet në Serbi po ndjejnë presion përballë kursit euro-integrues të Podgoricës.
“Mund ta shoh që me pranimin formal të Malit të Zi në BE, shpresojmë që e gjitha të ndodhë më 2028, e le të ndodhë edhe më 2030, do të jetë një goditje idesë për shtetin e madh të Serbisë, e cila javëve të fundit shpërfaq një nervozizëm të madh”, tha Beshlin. Ai shtoi se ky nervozizëm, sipas tij, lidhet si me incidentet që Vuçiqi bëri ose u përpoq të bënte në samitin BE–Ballkani Perëndimor në Tivat, ashtu edhe me reagimet e fundit që vijnë nga Beogradi lidhur me 20-vjetorin e pavarësisë së Malit të Zi.
Anëtarësimi i Malit të Zi në BE, goditje për narrativën e “Serbisë së Madhe”
Historiani serb tha se festimi i 20-vjetorit të pavarësisë së Malit të Zi e ka befasuar regjimin në Beograd. Sipas tij, autoritetet në Serbi kishin pritur që ndryshimet politike në Podgoricë ta çonin vendin në një drejtim të kundërt. Me fjalë të tjera, Beshlin e paraqiti përplasjen si një situatë ku Beogradi, sipas interpretimit të tij, nuk e ka llogaritur sa duhet konsolidimin e kursit shtetëror malazez.
Ai theksoi se proceset politike dhe regjistrimi i popullsisë kanë treguar, sipas tij, një legjitimitet gjithnjë e më të madh të shtetësisë malazeze. Në këtë kuadër, rruga drejt Bashkimit Evropian gëzon, sipas Beshlin, mbështetje të gjerë si nga pushteti ashtu edhe nga opozita. Kjo, sipas tij, e bën më të vështirë për Beogradin të ndikojë në drejtimin e Podgoricës.
Sipas Beshlinit, regjimi i Vuçiqit po përpiqet ta eksportojë krizën e brendshme politike në Serbi. Ai e përshkroi këtë krizë si një çështje që, sipas tij, është shndërruar në një krizë të legjitimitetit të vetë presidentit serb. Në këtë mënyrë, ai e lidh nervozën që po shfaqet në çështjet lidhur me Malin e Zi me vështirësitë politike që, sipas tij, po kalon qeverisja në Serbi.
Debati i tij u zhvillua në kuadër të podcastit “PIKË”, në datën 12 korrik 2026, ku Beshlin i bëri këto vlerësime mbi zhvillimet e fundit dhe perspektivën e integrimit evropian të Malit të Zi. Në të gjithë argumentin e tij, qendrore mbetet ideja se afrimi i Podgoricës me BE-në po shoqërohet me reagime të forta nga Beogradi, të cilat ai i interpreton si shenjë shqetësimi politik.
Botuar fillimisht në Koha.net
