Kur në fund të viteve të 60-ta, e sidomos në fillim të viteve të 70-ta, Bekim Fehmiu u ngjit drejt famës së madhe në Hollywood, emri i tij shqiptohej me krenari nga pothuaj çdo shqiptar. (1 qershor 1936 – 15 qershor 2010) Në atë periudhë, ai vlerësohej jo vetëm nga publiku, por edhe nga institucionet e pushtetit të kohës, pavarësisht se i ishte dhënë vetëm një mirënjohje. Ndërsa në Kosovën pasluftës, duket se kjo vlerësim i dikurshëm nuk ka vazhduar me të njëjtin ritëm.
Ndonëse në mbarë rajonin dhe përtej tij, emrat që mbartin një peshë të tillë simbolike zakonisht shënohen me vëmendje të veçantë, jubileu i madh i Bekim Fehmiut nuk u përball ashtu siç pritej. Më 1 qershor të këtij viti, mbushen 90 vjet nga lindja e aktorit dhe artistit të madh me famë botërore. Rasti ishte i rëndësishëm jo vetëm si përvjetor personal, por si një moment që do të kishte qenë i denjë për ta shënuar historinë kulturore shqiptare me angazhim institucional dhe aktivitete publike.
Për këtë arsye, në vëmendje vihet fakti se institucionet kompetente—qeveria qendrore, si dhe ato lokale—bashkë me Ministrinë e Kulturës dhe drejtoritë komunale të kulturës, do të duhej ta shqyrtonin mundësinë që ky vit të shpallet vit jubilar i lindjes së Bekim Fehmiut. Propozimi që shoqëron këtë kërkesë është i qartë në thelb: me moton “Bekimi është gjallë”, të zhvilloheshin aktivitete konkrete në të gjitha qendrat e Kosovës, duke i dhënë publikut një program të organizuar dhe të dukshëm kushtuar figurës së aktorit.
Bekimi është gjallë: pse jubileu 90-vjetor kërkon vëmendje shtetërore
Ideja nuk mbetet vetëm brenda kufijve institucionalë të një vendi. Në tekstin që përcjell këtë shqetësim, theksohet se jubileut do të duhej t’i bashkoheshin edhe institucionet shtetërore të Shqipërisë, si dhe ato të Maqedonisë. Për më tepër, përmendet roli i mërgatës shqiptare, e cila, sipas kësaj logjike, do të mund të kontribuonte në mënyrë të organizuar në shënimin e një emri që ka lënë gjurmë të qëndrueshme në skenën ndërkombëtare.
Në këtë kontekst, shpjegohet edhe pse krahasimet me figura të tjera të kinematografisë janë të rëndësishme. Bekim Fehmiu përmendet si aktori më i madh shqiptar i filmit dhe me famë botërore, i njohur gjerësisht në skenën ndërkombëtare që nga viti 1970 e deri më sot. Sipas narrativës së paraqitur, emrat e mëdhenj që kanë pasur afirmim global—si Marlon Brando, Al Paçino, Ava Gardner, Kirk Daglas, Alen Delon, ZH. Pol Belmondo, M. Mastrojani, Elizabet Tejlor, Irene Papas, Sofija Loren dhe Klaudia Kardinale—kanë qenë të pranishëm në mënyrën e duhur në eventet që u bëjnë nder veprave dhe figurave të tyre. Prandaj, ideja është që një qasje e ngjashme të mos mungojë kur flitet për Bekim Fehmiun.
Përkundër kësaj, theksohet se me Kosovën dhe në përgjithësi me hapësirën shqiptare, nuk po ndodh i njëjti model. Kërkesa e ngritur vë theksin se mungesa e shënimit nuk lidhet vetëm me filmin. Sipas trajtimit që ofrohet në letrën e përcjellë, duket sikur në të gjitha fushat e kulturës dhe të artit, vëmendja për momentet e mëdha jubileale nuk po shfaqet si duhet. Edhe nëse përqendrimi i këtij rasti është te figura e Bekim Fehmiut, mesazhi i përgjithshëm mbetet i lidhur me nevojën që institucionet të marrin përgjegjësi më të madhe kur bëhet fjalë për trashëgiminë kulturore shqiptare.
Në fund të shpjegimit, mbetet kërkesa që viti i 90-vjetorit të lindjes të trajtohet me seriozitet nga institucionet përkatëse. Ndërsa data 1 qershor shënon momentin kyç të jubileut, propozimi kërkon konkretizim: shpallje e vitit jubilar, organizim aktivitetesh me moton “Bekimi është gjallë” dhe pjesëmarrje e institucioneve të Shqipërisë, Maqedonisë e mërgatës shqiptare. Në këtë mënyrë, shënimi i figurës së Bekim Fehmiut do të kishte mundur të kthehej në një ngjarje publike që i jep vlerën e duhur një emri që për dekada ka qenë i lidhur me afirmimin e kulturës shqiptare në botë.
Botuar fillimisht në Koha.net