Komisioni Evropian ka publikuar një paketë të re propozimesh për të reformuar rregullat e BE-së për prokurimin publik, me synimin për t’i dhënë më shumë përparësi mallrave dhe shërbimeve të prodhuara në Evropë. Nisma, e titulluar “Blej evropiane”, vjen si pjesë e përpjekjes së fundit të institucioneve evropiane për t’iu kundërvënë fuqisë ekonomike të Kinës dhe mënyrës se si kjo fuqi përdor tregtinë publike për të mbështetur kompanitë e veta.
Propozimet u publikuan të mërkurën dhe përfshijnë mekanizma që do të ndikojnë drejtpërdrejt te autoritetet kombëtare dhe institucionet publike. Në këtë grup bëjnë pjesë institucione si shkollat dhe spitalet, të cilat, sipas planit të ri, do të inkurajohen të blejnë produkte dhe shërbime që prodhohen brenda Evropës. Elementi i ri i nismës lidhet me mënyrën se si do të vlerësohen ofertat, jo vetëm me idenë e përgjithshme të favorizimit të prodhimit evropian.
Sipas propozimeve, ndryshe nga disa skema të mëparshme të BE-së që kishin për qëllim të nxisnin prodhimin e “teknologjive të pastra” brenda vendit, këtë herë nuk do të ketë kuota detyruese për produktet “Made in Europe”. Pra, theksimi nuk vjen përmes një detyrimi të drejtpërdrejtë të origjinës, por përmes mënyrës se si institucionet do të duhet të peshojnë kriteret gjatë dhënies së kontratave.
Në Bruksel zyrtarët kanë shprehur shqetësim se rregullat aktuale i shtyjnë shpesh institucionet publike të zgjedhin ofertën më të lirë. Ky model vlerësimi, sipas tyre, mund të përfundojë me dhënien e kontratave për kompani që nuk janë pjesë e tregut evropian. Për këtë arsye, reforma synon të ndryshojë drejtimin e procesit të prokurimit, duke rritur rolin e kritereve të tjera krahas çmimit.
BE “Blej evropiane” rrit peshën e cilësisë në prokurimin publik
Stephane Sejourne, zyrtar kryesor në Komisionin Evropian për politikën industriale, tha për gazetarët se rregullorja e propozuar do të ofrojë më shumë siguri ligjore dhe qartësi për blerësit e sektorit publik. Ai theksoi se blerësit mund të kenë një qasje më favorizuese ndaj ofertave evropiane dhe, në varësi të rastit, të kufizojnë ose të refuzojnë ofertat nga vendet që nuk kanë një marrëveshje për prokurimin publik, ose që nuk respektojnë rregullat detyruese ndërkombëtare në këtë fushë.
Në argumentet e BE-së për reformën, prokurimi publik paraqitet si një mekanizëm me ndikim të madh në ekonomi. Zyrtarët vlerësojnë se prokurimi publik përbën rreth 15% të Prodhimit të Brendshëm Bruto të bllokut, ose rreth 2.6 trilionë euro në vit. Në Bruksel, konsiderohet se ky mekanizëm është ende i pashfrytëzuar sa duhet dhe se është përdorur nga Uashingtoni dhe Pekini për të mbështetur kompanitë e tyre vendase.
Ndryshimet e propozuara do t’i detyrojnë blerësit publikë në BE të japin më shumë rëndësi cilësisë dhe treguesve të lidhur me të, si qëndrueshmëria mjedisore dhe zinxhirët lokalë të furnizimit. Kjo do të thotë se procesi i dhënies së kontratave nuk do të bazohet vetëm te oferta me çmimin më të ulët. Konkretisht, institucionet publike do të jenë të detyruara t’i japin cilësisë një peshë prej të paktën 30% kur përcaktojnë kushtet për dhënien e një kontrate, ose të shpjegojnë pse vendosin ta shpërfillin këtë tregues.
Rregulla të veçanta parashikohen edhe për kontratat ku nevojitet shumë fuqi punëtore. Në këto raste, cilësia do të ketë peshë minimale 50%. Qëllimi është që gjatë dhënies së kontratave, blerësit të sigurojnë vende pune dinjitoze dhe jo të mbështeten vetëm te çmimi si kriter kryesor. Kjo qasje synon të lidhë vendimet e prokurimit me standardet e punës dhe me ndikimin më të gjerë shoqëror të kontratave publike.
Botuar fillimisht në Koha.net
