Zyrtarë të Bashkimit Evropian kanë deklaruar se çmimet e naftës dhe gazit në Evropë pritet të qëndrojnë të larta të paktën deri në fund të vitit 2027. Paralajmërimi vjen në një kohë kur energjia mbetet një nga shpenzimet kryesore për familjet dhe bizneset në rajon, ndërsa tregjet vazhdojnë të shfaqin paqëndrueshmëri.
Sipas njoftimeve të përcjella, pritshmëria lidhet me tendencat e tanishme në tregun e energjisë dhe faktorët që ndikojnë çmimet e karburanteve dhe gazit natyror. Zyrtarët kanë theksuar se, krahas naftës dhe gazit, edhe çmimet e mallrave të tjera pritet të vijojnë rritjen. Kjo do të thotë se presioni mbi kosto nuk kufizohet vetëm te energjia, por mund të reflektohet edhe në çmime të produkteve të lidhura me zinxhirët e furnizimit dhe kostot operative.
Komisioneri evropian për Ekonominë, Valdis Dombrovskis, ka deklaruar se rritja e çmimeve të energjisë është një faktor i rëndësishëm që ndikon këtë skenar. Sipas tij, kur çmimet e energjisë rriten, ato transmetohen më lehtë edhe në industri të tjera dhe në sektorë ku energjia është pjesë thelbësore e prodhimit apo shërbimeve. Në këtë logjikë, ndikimi nuk është momental, por mund të shtrihet në afat më të gjatë, duke e bërë të nevojshme për ekonomitë planifikimin me skenarë më të vështirë.
Rritje e çmimeve të energjisë: çfarë do të thotë deri në 2027
Ndërkohë, pritjet e BE-së janë të lidhura me mënyrën se si tregjet e energjisë reagojnë ndaj disa elementeve, si ofertat, kërkesa dhe kostot e prodhimit/transportit. Kur këto parametra mbeten të paqëndrueshme, çmimet priren të mos rikthehen shpejt në nivele më të ulëta. Për rrjedhojë, zyrtarët e unionit po e shohin si të besueshme që çmimet të mbeten të larta të paktën deri në fund të vitit 2027, duke e bërë këtë një parashikim afatmesëm që synon të informojë vendimmarrjen ekonomike.
Përtej energjisë, sipas njoftimeve, vëzhgimi është edhe te mallrat e tjera, të cilat pritet të vazhdojnë trendin e rritjes. Çmimet e mallrave ndikohen nga shumë faktorë, por kur energjia shtrenjtohet, ajo ushtron presion të drejtpërdrejtë mbi kostot e prodhimit, transportit dhe ruajtjes së mallrave. Në një mjedis ku këto kosto rriten, zinxhiri i çmimeve mund të përcjellë shtrenjtimin nga një sektor te tjetri.
Deklaratat e zyrtarëve të BE-së, të raportuara përmes AP, vijnë “sot” dhe ngrenë pikëpyetje se si do të menaxhohen buxhetet publike dhe private gjatë viteve në vijim. Nëse çmimet e energjisë dhe mallrave të tjera mbeten në rritje, efektet mund të ndihen si në kostot e biznesit ashtu edhe në shpenzimet e përditshme. Kjo gjithashtu mund të ndikojë te pritjet për inflacionin dhe tek mënyra se si qeveritë planifikojnë politika mbështetëse për segmentet më të prekura.
Ndërkohë, skenari i parashikuar deri në 2027-ën nuk nënkupton domosdoshmërisht rritje të pandalshme, por tregon se niveli i lartë i çmimeve nuk pritet të zbehet shpejt. Për këtë arsye, mesazhi kryesor i zyrtarëve është i qartë: sfidat në tregun e energjisë do të kenë ndikim në ekonominë evropiane për një periudhë më të gjatë, ndërsa rritja e çmimeve të energjisë mbetet një shtytës kryesor i këtij zhvillimi.
Botuar fillimisht në Albeu