Eksperti i ekonomisë Fatos Çocoli ka folur për fondet e integrimit të Bashkimit Europian për Shqipërinë, duke e lidhur këtë mbështetje me investimet infrastrukturore, por edhe me sfidat që, sipas tij, vijojnë të pengojnë zhvillimin e tregut. Në analizën e tij, Çocoli theksoi se BE-ja orientohet kryesisht te projekte që lidhen me infrastrukturën dhe shërbimet bazë, ndërsa puna për rregullat e tregut dhe disiplinën financiare mbetet ende një çështje e hapur.
Një pjesë e bisedës së tij u ndal te projekte konkrete infrastrukturore, ku përmendi hekurudhën Durrës–Rinas–Tiranë. Çocoli tha se ky segment pritet të përfundojë brenda këtij viti dhe se, pas vënies në funksion, do të ndikojë direkt në kohën e udhëtimit drejt aeroportit. Sipas tij, udhëtimi pritet të shkurtohet dukshëm, rreth 13–16 minuta, duke i dhënë një dimension më të shpejtë lidhjes mes qendrave kryesore dhe aeroportit.
Hekurudha pritet të shkurtojë ndjeshëm kohën e udhëtimit, por tregu kërkon rregulla
Çocoli theksoi se “fondet e Bashkimit Europian jepen për projekte si hekurudhat dhe infrastruktura”, duke e vendosur kështu theksin te roli i financimeve të BE-së për modernizimin e rrjetit të transportit. Megjithatë, ai paralajmëroi se investimet, sado të rëndësishme të jenë, nuk mjaftojnë pa zgjidhur problematikat që prekin funksionimin e ekonomisë në tërësi. Në këtë kuadër, ai vuri në dukje se ka ende pengesa strukturore që nuk zgjidhen automatikisht vetëm me mbështetje financiare.
Një nga çështjet kryesore që u ngrit nga eksperti lidhet me informalitetin dhe me mungesën e transparencës në disa biznese. Çocoli shprehu se në treg vijojnë të shfaqen probleme që kanë të bëjnë me bilance të ndryshme dhe me mungesën e kuotimit në bursë. Sipas tij, kjo situatë ndikon në mënyrën se si zhvillohet tregu, si dhe në drejtimin e ekonomisë drejt standardeve më të rregullta.
Eksperti theksoi gjithashtu se një pjesë e bizneseve shmangin formalizimin e plotë, me qëllim që të evitojnë tatimet. Ky është, sipas tij, një element që e mban ekonominë larg konsolidimit dhe e pengon atë të funksionojë me të njëjtat rregulla për të gjithë. Kur formalizimi mbetet i pjesshëm, transparenca e të dhënave dhe besueshmëria mbi aktivitetin financiar bëhen më të vështira, duke krijuar një terren ku rritja e tregut nuk ecën me ritmin e kërkuar.
Çocoli vijoi më tej me vlerësime për zhvillimin e bursës në Shqipëri. Ai tha se bursa konsiderohet ende e pazhvilluar krahasuar me vendet e tjera dhe se një nga pengesat kryesore është pikërisht informaliteti në ekonomi. Në këtë kuptim, sipas tij, kur bizneset nuk i përmbahen plotësisht standardeve të formalizimit dhe nuk ofrojnë informacion të qartë e të verifikueshëm, bëhet më e vështirë që tregu financiar të marrë impuls dhe të zgjerohet.
Përfundimisht, eksperti i ekonomisë Fatos Çocoli e përmbylli idenë duke e ndarë qartë mbështetjen që mund të japë BE-ja nga sfidat që mbeten brenda vendit. Ai nënvizoi se fondet europiane mund të mbështesin investime të mëdha, por nuk janë të mjaftueshme për të zgjidhur vetë problemet strukturore të ekonomisë. Ndërkohë, projektet infrastrukturore si hekurudha Durrës–Rinas–Tiranë lidhen me përmirësim të drejtpërdrejtë të lëvizshmërisë, ndërsa për tregun dhe transparencën, sipas tij, kërkohet një qasje më e fortë rregullatore dhe formalizim i plotë.
Botuar fillimisht në Bota Sot
