Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, ka njoftuar se Ukraina ka marrë pagesën e parë prej 3.2 miliardë eurosh në kuadër të kredisë mbështetëse të Bashkimit Evropian prej 90 miliardë eurosh. Lajmi u bë publik më 25 qershor 2026, në një moment kur tensionet në rajon vijojnë dhe lufta ka ndikim të drejtpërdrejtë edhe te ekonomia dhe financat e Kievit.
Sipas njoftimit të von der Leyen, kjo pagesë do të përdoret për të mbuluar boshllëqet buxhetore të Ukrainës. Objektivi kryesor është të sigurohet stabilitet financiar për qeverinë dhe ekonominë, duke e bërë më të menaxhueshme situatën gjatë periudhës pasuese të zbatimit të paketës së BE-së. Kreditë mbështetëse synojnë të ruajnë kapacitetet shtetërore dhe të frenojnë rrezikun e pasigurisë financiare në një kohë kur vendi përballon kosto të shumta.
Von der Leyen e shoqëroi njoftimin me një deklaratë gjatë pjesëmarrjes në Konferencën e Rimëkëmbjes së Ukrainës, të mbajtur në Gdańsk të Polonisë. Në atë cilësim, presidentja e Komisionit Evropian bëri me dije se transferimi përbën këstin e parë të programit. Ajo tha se bëhet fjalë pikërisht për 3.2 miliardë euro të destinuara për ndihmë makro-financiare, duke e lidhur drejtpërdrejt këtë pagesë me synimin për të mbështetur ekonominë në nivel kombëtar.
Pagesa e parë 3.2 miliardë euro i hap rrugë kredisë prej 90 mld
Presidentja e Komisionit Evropian e përshkroi këtë veprim si një formë solidariteti të prekshëm, duke theksuar se mbështetja e Bashkimit Evropian për Ukrainën do të vijojë. Njoftimi vjen në një kohë kur Ukraina ka intensifikuar veprimet e saj, duke shtuar sulmet ndaj infrastrukturës jetike në territorin rus, si dhe duke kryer veprime edhe brenda territorit ukrainas në pjesët që janë nën kontrollin e Moskës. Kjo situatë e ndërlikuar reflektohet edhe në nevojat e vazhdueshme financiare të qeverisë ukrainase.
Ndërkohë, në planin e zbatimit të kredisë është parashikuar edhe pagesa e dytë. Sipas njoftimit, pagesa e dytë do të jetë e dedikuar për prodhimin e dronëve, me një vlerë rreth 6 miliardë euro. Ky këst pritet të kryhet në ditët në vijim, duke e bërë të qartë se pjesë të caktuara të paketës do të shkojnë për nevoja konkrete të mbrojtjes dhe kapaciteteve operacionale, jo vetëm për stabilizim buxhetor afatshkurtër.
Njoftimi i pagesës së parë shënon edhe një pikë kthese pas një periudhe të gjatë mosmarrëveshjeje politike për mënyrën se si do të realizohej kredia. Në total, beteja politike zgjati gjashtë muaj, deri në momentin kur u gjet një zgjidhje. Kjo nënkupton se programi nuk ka qenë i drejtëpërdrejtë për t’u miratuar, duke kaluar nëpër faza vendimmarrjeje që u përballën me vështirësi dhe bllokime.
Vendimi u finalizua pasi 27 udhëheqësit e Bashkimit Evropian ranë dakord për paketën e ndihmës së jashtëzakonshme në dhjetor. Në atë kohë, propozimi për të shfrytëzuar asetet e ngrira ruse dështoi në minutën e fundit, duke detyruar palët të kërkonin një alternativë tjetër. Si rezultat, ata zgjodhën të krijojnë kredinë prej 90 miliardë eurosh përmes borxhit të përbashkët të BE-së, një mekanizëm që mundëson tërheqjen e fondeve dhe transferimin e tyre te Ukraina në faza.
Në këtë kuadër, pagesa e parë prej 3.2 miliardë eurosh për ndihmë makro-financiare konsiderohet si hapi i parë konkret për të vënë në lëvizje të gjithë paketën. Transferimi i saj në kohë, siç u njoftua, i jep qeverisë ukrainase një mbështetje të menjëhershme për të menaxhuar boshllëqet buxhetore dhe për të ruajtur stabilitetin financiar, ndërsa në vijim pritet edhe kësti i dytë, i lidhur me prodhimin e dronëve me vlerë rreth 6 miliardë euro. Kjo fazë e zbatimit pritet të ndikojë drejtpërdrejt në kapacitetet e rimëkëmbjes dhe në planifikimin afatmesëm të Kievit.
Botuar fillimisht në Koha.net
