Bashkimi Evropian ka reaguar pas aksionit të autoriteteve në veri të Kosovës, ku të martën u rrënuan disa vila pranë liqenit të Ujmanit, në zonën e Gazivodës. Në një komunikim të publikuar nga zyra e BE-së në Kosovë, thuhet se rrënimi nuk është kryer duke respektuar procedurat ligjore, ndërsa përmendet se shqetësimi lidhet edhe me raste të tjera në periudhën e fundit.
Sipas njoftimit, BE-ja ka shprehur keqardhje për rrënimin e shtëpive pranë Liqenit të Gazivodës/Ujmanit, veprim që ndodhi në kohën kur banorët e prekur, sipas qëndrimit të institucionit evropian, kishin nisur procedurat gjyqësore brenda afatit të parashikuar. Në këtë kontekst, theksohet se banorët kishin vepruar brenda një afati 15-ditor, i cili lidhet me njoftimet e ndërmarrjes publike “Ibër-Lepenci” për lirimin dhe pastrimin e tokës.
Një ditë përpara reagimit të BE-së, autoritetet nisën aksionin për rrënimin e 11 vilave të ngritura ilegalisht në zonën e Ujmanit. Veprimi, siç përshkruhet në përmbajtjen e reagimit, u ndërmor me kërkesë të ndërmarrjes publike hidroekonomike “Ibër-Lepenci”, në pronën e së cilës u ngritën objektet. Kjo do të thotë se rrënimi lidhet drejtpërdrejt me procedurat e brendshme të ndërmarrjes dhe me pretendimin se objektet ishin vendosur pa leje në tokë që menaxhohet nga institucioni publik.
BE-ja kërkon ndërprerjen e çdo rrënimi derisa të zgjidhen çështjet ligjore
Në reagim, BE-ja bën thirrje që rrënimi të ndërpritet. Mesazhi i institucionit evropian është që të ndalet menjëherë çdo rrënim, largim i detyruar apo marrje në posedim e mëtejshme. Arsyeja, sipas shpjegimit në komunikim, është se duhet të trajtohen në mënyrë të duhur shqetësimet që lidhen me respektimin e procedurës së rregullt ligjore, proporcionalitetin, të drejtat pronësore, të drejtat e njeriut dhe mjetet juridike efektive.
BE-ja thekson se shqetësimet për mungesë të respektimit të procedurës së rregullt ligjore nuk janë rast i izoluar. Në reagim thuhet se kjo çështje nuk ka ndodhur vetëm në këtë situatë, por edhe në disa raste të tjera në veri të Kosovës që nga shkurti i këtij viti. Po ashtu, institucionet përgjegjëse kërkohen të bashkëpunojnë pa vonesë me banorët dhe komunat e prekura, si dhe të shqyrtojnë zgjidhje të ligjshme për të adresuar kontestet dhe pretendimet për pronë.
Reagimi i BE-së përfshin edhe një nënvizim për rolin e Policisë së Kosovës në operacione të tilla. Sipas komunikimit, roli i Policisë duhet të mbetet rreptësisht brenda mandatit të saj ligjor, të bazuar në kërkesa ose vendime të qarta të autoriteteve kompetente dhe të dokumentohet në mënyrë të duhur. BE-ja paralajmëron se masat e pakthyeshme të zbatimit në kontekst të procedurave që janë në zhvillim, si dhe pretendimeve të kontestuara pronësore, ngrenë shqetësime serioze për sundimin e ligjit.
Në fund të reagimit, BE-ja kërkon që autoritetet t’i trajtojnë këto shqetësime me urgjencë dhe transparencë, duke siguruar që veprime të ngjashme të mos përsëriten. Në veri të Kosovës, ku u zhvillua aksioni, ndërkohë përmendet se veprojnë struktura ilegale të Serbisë. Gjithashtu, në njoftim përmenden pretendime të disa pronarëve të vilave se parcelat i kishin marrë në shfrytëzim nga ndërmarrja publike serbe “Serbija Shume” dhe se për to kishin paguar qira. Nga ana tjetër, në “Ibër-Lepenci” thuhet se toka është pronë publike, çka lidhet me arsyetimin e ndërmarrjes për lirimin dhe pastrimin e hapësirës ku ishin ngritur objektet.
Botuar fillimisht në Koha.net