Bashkimi Evropian ka vendosur të hënën sanksione kundër 16 zyrtarëve të akuzuar se kanë ndihmuar Rusinë në rrëmbimin e dhjetëra mijëra fëmijëve nga Ukraina. Masat përfshijnë pretendime se fëmijët janë detyruar të ndryshojnë identitetin, si dhe se një pjesë e tyre janë dhënë për birësim, në mënyra që BE-ja i konsideron si shkelje serioze të të drejtave dhe të rendit ndërkombëtar.
Poshtë këtyre emrave, sanksione janë vendosur edhe ndaj shtatë qendrave të dyshuara për indoktrinim të fëmijëve ose për trajnimin e tyre për të shërbyer në forcat e armatosura. Sipas akuzave, ky proces trajnimi dhe përgatitja lidhet si me Rusinë, ashtu edhe me milicitë pro-ruse brenda Ukrainës, duke zgjeruar kështu rrethin e veprimeve që BE-ja thotë se duhen ndalur.
BE-ja godet rrëmbimet dhe shndërrimin e identitetit të fëmijëve
Komisioni i BE-së bën me dije se aktualisht më shumë se 130 persona dhe “entitete” janë nën sanksione për rrëmbimet e fëmijëve. Selia e BE-së ka theksuar se ngrirja e aseteve dhe ndalimet e udhëtimit janë vendosur sepse zyrtarët dhe qendrat në fjalë konsiderohen “përgjegjës për veprime që dëmtojnë ose kërcënojnë integritetin territorial, sovranitetin dhe pavarësinë e Ukrainës”. Kjo është shpjeguar si bazë që lidhet drejtpërdrejt me ndikimin e këtyre praktikave te shtetësia dhe pavarësia e Ukrainës.
Nga ana tjetër, të dhënat e përmendura në dokumentim tregojnë se që kur Rusia nisi pushtimin e saj të plotë të Ukrainës në fillim të vitit 2022, rreth 20,500 fëmijë janë deportuar në mënyrë të paligjshme ose janë transferuar me forcë në Rusi. Në llogari përfshihen edhe raste kur fëmijët janë dërguar në territore të mbajtura nga Rusia në Ukrainën lindore, nga ku më pas veprimet kanë vijuar.
Zyrtarët e BE-së thonë se shumë prej këtyre fëmijëve janë zhveshur nga identiteti dhe kultura e tyre ukrainase. Sipas kësaj linje, atyre u janë dhënë pasaporta ruse, ndërkohë që një numër i tyre janë dhënë për birësim. Përveç ndryshimeve dokumentare dhe familjare, përmendet edhe se disa janë detyruar të shkojnë në shkolla për indoktrinim, ose në kampe ushtarake, ku ideja është për t’i formuar ata sipas një narrativi dhe qëllimesh të ndryshme nga ato të identitetit ukrainas.
Ministrja e Jashtme letoneze, Baiba Braze, u shpreh të hënën në një takim me homologët e BE-së në Bruksel, ku u miratuan sanksionet. Ajo tha se “Rusia po përpiqet të fshijë identitetin e tyre”, duke e lidhur direkt qëndrimin e BE-së me rrezikun që këto veprime paraqesin për të drejtat, identitetin dhe integritetin kulturor të fëmijëve.
Në këtë kontekst, përmendet edhe vendimi i organeve ndërkombëtare penale. Gjykata Ndërkombëtare Penale ka lëshuar një urdhër arresti për presidentin rus, Vladimir Putin, për krime lufte, duke e akuzuar atë për përgjegjësi personale për rrëmbimet. Për rrjedhojë, sanksionet e BE-së vijnë si një tjetër element në përpjekjet për të adresuar pretendimet për shkelje të rënda, ndërsa mekanizmat ligjore ndërkombëtare po vazhdojnë.
Ndërkohë, rreth 2,200 fëmijë kanë arritur të kthehen, por identifikimi i tyre është i ndërlikuar. BE-ja nënvizon se fëmijët e marrë në moshë të re mund të jetë e vështirë të njihen disa vite më vonë. Kthimi në shtëpi konsiderohet një proces i vështirë edhe për shkak të pasojave që mund të ketë pasur ndryshimi i identitetit dhe rrethanave të tyre. Për më tepër, disa fëmijë nuk janë domosdoshmërisht të mirëpritur kur kthehen, duke e bërë edhe më të vështirë rikthimin e tyre në jetën familjare dhe shoqërore.
Botuar fillimisht në Koha.net
