Fëmijët e shurdhër dhe ata me dëmtime në dëgjim në Kosovë vazhdojnë të përballen me pengesa serioze kur bëhet fjalë për realizimin e së drejtës për arsim cilësor dhe gjithëpërfshirës. Këtë e ka theksuar Avokati i Popullit në një raport të publikuar të premten, duke vënë në qendër edhe çështjen e përdorimit të gjuhës së shenjave në procesin arsimor.
Raporti i Avokatit të Popullit trajton arsimimin cilësor dhe mënyrën se si gjuha e shenjave për personat e shurdhër po përdoret në praktikë. Në vlerësim thuhet se, pavarësisht garancive kushtetuese dhe ligjore, për një pjesë të nxënësve mbetet sfidë arritja e synimeve të pritshme për shkrim-lexim dhe përvetësim të shkathtësive themelore.
Sipas Avokatit të Popullit, hetimi është nisur pas shqetësimeve të ngritura nga individë dhe organizata të shoqërisë civile. Këto shqetësime lidhen me faktin se një numër i konsiderueshëm i personave të shurdhër, edhe pasi përfundojnë arsimin e mesëm me nota të larta, nuk arrijnë t’i zotërojnë shkathtësitë bazë të shkrim-leximit.
Në kuadër të hetimit, Avokati i Popullit ka vlerësuar nëse sistemi arsimor garanton të drejtën për arsim cilësor dhe gjithëpërfshirës, në përputhje me legjislacionin në fuqi dhe standardet ndërkombëtare për të drejtat e njeriut. Vlerësimi është përqendruar te praktikat e sistemit arsimor, te përgatitja e personelit dhe te mekanizmat që do të duhej të siguronin mësimdhënie efektive për nxënësit me dëmtime në dëgjim.
Avokati i Popullit kërkon përmirësim të menjëhershëm për arsim gjithëpërfshirës
Në njoftimin e Avokatit të Popullit thuhet se, për të realizuar këtë proces, është bërë komunikim me Qendrën Burimore “Nënë Tereza” në Prizren. Po ashtu, janë kërkuar informacione nga Ministria e Arsimit, Shkencës, Teknologjisë dhe Inovacionit, me fokus në kurrikulat, përgatitjen profesionale të mësimdhënësve, përdorimin e gjuhës së shenjave dhe masat për ofrimin e arsimit cilësor për personat me dëmtime në dëgjim.
Raporti vlerëson se mungesa e personelit të specializuar, mësimdhënësve të trajnuar në gjuhën e shenjave, interpretëve, materialeve të përshtatshme mësimore dhe mekanizmave efektivë për vlerësimin e njohurive ka ndikim të drejtpërdrejtë në cilësinë e arsimit. Sipas këtij vlerësimi, këto mangësi rrisin rrezikun e diskriminimit dhe, si pasojë, kufizojnë mundësitë për zhvillim dhe pjesëmarrje të barabartë në shoqëri.
Avokati i Popullit thekson se shteti ka detyrim të garantojë arsim cilësor, efektiv dhe të barabartë për çdo fëmijë, pa diskriminim. Për ta bërë këtë realitet, raportohet se Qeveria dhe institucionet përkatëse duhet të sigurojnë qasje të plotë në arsim dhe mundësi të barabarta për zhvillim e integrim. Në këtë drejtim, Ministrisë së Arsimit i është dhënë rekomandim që të zbatojë në mënyrë efektive dispozitat ligjore për arsimin gjithëpërfshirës, të angazhojë staf të specializuar shumëdisiplinar në Qendrën Burimore “Nënë Tereza”, si dhe të sigurojë trajnime të vazhdueshme për mësimdhënësit, instruktorët dhe interpretët e gjuhës së shenjave.
Po ashtu, në raport thuhet se Ministrisë i është rekomanduar të zhvillojë inspektime të rregullta për monitorimin e cilësisë së arsimit për nxënësit me dëmtime në dëgjim. Ky monitorim do të synonte të identifikohen mangësitë, të kontrollohet zbatimi i praktikave të kërkuara dhe të rritet përgjegjësia institucionale për të siguruar që nxënësit të mos mbeten prapa në shkathtësitë bazë të shkrim-leximit, pavarësisht arritjeve të shënuara me nota gjatë arsimit të mesëm.
Botuar fillimisht në Koha.net